وَكَم مِّن مَّلَكٍ فِي السَّمَاوَاتِ لَا تُغْنِي شَفَاعَتُهُمْ شَيْئًا إِلَّا مِن بَعْدِ أَن يَأْذَنَ اللَّهُ لِمَن يَشَاءُ وَيَرْضَى

و چه بسیار فرشتگانی که در آسمان ها هستند که شفاعتشان هیچ سودی نمی بخشد مگر پس از آنکه خدا برای هر که بخواهد و بپسندد، اجازه دهد.

و بسیار ملک در آسمانها هست که شفاعتشان سودمند نیست جز به امر خدا و بر آن کس که خدا بخواهد و از او خشنود باشد.

how many an angel is there in the heavens whose intercession shall not benefit until allah gives permission to whom he will and is pleased.

إِنَّ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ لَيُسَمُّونَ الْمَلَائِكَةَ تَسْمِيَةَ الْأُنثَى

مسلماً کسانی که به آخرت ایمان ندارند، فرشتگان را در نامگذاری به نام زن نامگذاری می کنند؛

آنان که به آخرت ایمان ندارند فرشتگان را نام دختران خدا نهادند.

those who disbelieve in the everlasting life call the angels by female names.

وَمَا لَهُم بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئًا

و آنان را به این کار هیچ آگاهی و معرفت نیست. [آنان] فقط از گمان پیروی می کنند، و بی تردید گمان [انسان را] برای دریافت حق، هیچ سودی نمی دهد.

و حال آنکه هیچ علم به آن ندارند و جز در پی گمان و پندار نمی‌روند و ظنّ و گمان هم در فهم حق و حقیقت هیچ سودی ندارد.

yet of this they have no knowledge, they follow mere conjecture, and conjecture does not help against truth.

فَأَعْرِضْ عَن مَّن تَوَلَّى عَن ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَيَاةَ الدُّنْيَا

بنابراین از کسانی که از یاد ما روی گردانده اند و جز زندگی دنیا را نخواسته اند، روی بگردان.

پس از هر کسی که از یاد ما (و قرآن ما) رو گردانید و جز زندگانی دنیای فانی را نخواست به کلی اعراض کن.

so turn from those who turn away from our remembrance and only desire this present life.

ذَلِكَ مَبْلَغُهُم مِّنَ الْعِلْمِ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدَى

این [دنیا خواهی] آخرین مرز دانش و معرفت آنان است؛ یقیناً پروردگارت به کسی که از راه او منحرف شده، داناتر است، و او به کسی که هدایت یافته، آگاه تر است.

منتهای علم و فهم این مردم تا همین حد است، خدا به حال آن که از راه حق گمراه شد و آن که هدایت یافت کاملا آگاه است.

that is all they have of knowledge. your lord knows best who has strayed from his path, and those who are guided.

وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ لِيَجْزِيَ الَّذِينَ أَسَاؤُوا بِمَا عَمِلُوا وَيَجْزِيَ الَّذِينَ أَحْسَنُوا بِالْحُسْنَى

و آنچه را در آسمان ها و آنچه را در زمین است، فقط در سیطره مالکیّت و فرمانروایی خداست، تا کسانی را که مرتکب گناه شده اند، همان گناهانشان را به آنان کیفر دهد، و کسانی را که کار نیک کرده اند، همان کار نیکشان را به آنان پاداش دهد.

و آنچه در آسمانها و زمین است همه ملک خداست (و حکم اعمال خلق با اوست) تا بدکاران را به کیفر رساند و نیکوکاران را پاداش نیکوتر عطا کند.

to allah belongs whatsoever is in the heavens and whatsoever is in the earth. he will recompense the evildoers according to their deeds, and recompense those who have done good with the finest reward

الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَائِرَ الْإِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ إِلَّا اللَّمَمَ إِنَّ رَبَّكَ وَاسِعُ الْمَغْفِرَةِ هُوَ أَعْلَمُ بِكُمْ إِذْ أَنشَأَكُم مِّنَ الْأَرْضِ وَإِذْ أَنتُمْ أَجِنَّةٌ فِي بُطُونِ أُمَّهَاتِكُمْ فَلَا تُزَكُّوا أَنفُسَكُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقَى

کسانی که از گناهان بزرگ و زشت کاری ها جز لغزش های کوچک دوری می کنند [مورد آمرزش اند] یقیناً آمرزش پروردگارت گسترده و وسیع است. او به شما از هنگامی که شما را از زمین به وجود آورد و از هنگامی که در شکم مادرانتان جنین بودید، داناتر است؛ پس خودستایی نکنید. او به کسی که پرهیزکاری پیشه کرده است، آگاه تر است.

آنان که از گناهان بزرگ و اعمال زشت دوری کنند مگر آنکه کمی (یعنی گناه صغیره‌ای یا تخیّل و وسوسه‌ای به غلبه طبیعت و عادت) از آنها سر زند، که مغفرت پروردگارت بسیار وسیع است، او به حال شما آگاه‌تر است آن گاه که شما را از خاک زمین آفرید و هنگامی که در رحم مادرها جنین بودید، پس خودستایی مکنید، او به حال هر که متّقی (و در خور ستایش) است از شما داناتر است.

those who avoid the major sin and indecencies except the small sins, indeed your lord is of immense forgiveness and he is more knowledgeable of you when he created you from the earth and when you were still unborn in your mothers` wombs. do not praise yourself. allah knows the cautious.

أَفَرَأَيْتَ الَّذِي تَوَلَّى

آیا کسی را که [از حق] روی گردانید، دیدی؟

(ای رسول) دیدی آن کس را که روی (از جنگ احد) بگردانید؟

have you considered he who turns his back,

وَأَعْطَى قَلِيلًا وَأَكْدَى

و اندکی [از مال خود] بخشید و [از باقی مانده آن] امساک ورزید.

و اندک صدقه‌ای داد سپس به کلّی قطع احسان کرد؟ (مفسّرین گفتند: آیات مربوط به عثمان است که شتری با بار به عبد اللّه سعد داد که در محشر بار گناه عثمان را به دوش گیرد).

and gives a little, grudgingly?

أَعِندَهُ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرَى

آیا علم غیب نزد اوست و او می بیند [که بارگناهانش رادر قیامت دیگری برمی دارد؟]

آیا علم غیب نزد اوست و او (به احوال آن جهان) بیناست (که می‌داند رفیقش می‌تواند بار گناه او را به دوش گیرد).

or, does he possess knowledge of the unseen, and can therefore see?

أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِي صُحُفِ مُوسَى

یا او را به آنچه در صحیفه های موسی است خبر نداده اند؟

یا که آگه نشد به آنچه (راجع به مجازات) در تورات موسی عمران است؟

or, has he not been told of that which is in the scrolls of moses

وَإِبْرَاهِيمَ الَّذِي وَفَّى

و [یا به آنچه در صحیفه های] ابراهیم [است] همان که به طور کامل [به پیمانش با خدا] وفا کرد [آگاهش نکرده اند؟]

و هم در صحف ابراهیم خلیل وفادار؟

and abraham, who paid his debt in full?

أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى

که هیچ سنگین باری بار گناه دیگری را بر نمی دارد،

که هیچ کس بار گناه دیگری را (در قیامت) به دوش نخواهد گرفت.

that no soul shall bear another`s burden,

وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَانِ إِلَّا مَا سَعَى

و اینکه برای انسان جز آنچه تلاش کرده [هیچ نصیب و بهره ای] نیست،

و (نمی‌داند) اینکه برای آدمی جز آنچه به سعی و عمل خود انجام داده (ثواب و جزایی) نخواهد بود؟

and that everyone shall have in his account only that which he worked for,

وَأَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرَى

و اینکه تلاش او به زودی دیده خواهد شد؛

و اینکه البته پاداش سعی و عمل او را (در دنیا و برزخ) به وی بنمایند.

and that his work is surely seen

ثُمَّ يُجْزَاهُ الْجَزَاء الْأَوْفَى

سپس به تلاشش پاداش کامل خواهند داد؛

سپس (در آخرت) پاداش کامل آن را به او بدهند.

then, he shall be recompensed for it in full repayment

وَأَنَّ إِلَى رَبِّكَ الْمُنتَهَى

و اینکه پایان [همه امور] به سوی پروردگارتوست؛

و اینکه کار خلق عالم به سوی خدا منتهی می‌شود.

and that the final return is to your lord,

وَأَنَّهُ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى

و این اوست که می خنداند و می گریاند؛

و هم اوست که (بندگان را) شاد و خندان سازد و غمین و گریان گرداند.

that it is he who causes to laugh and causes to weep.

وَأَنَّهُ هُوَ أَمَاتَ وَأَحْيَا

و هم اوست که می میراند و زنده می کند.

و هم اوست که بمیراند و باز زنده فرماید.

and that it is he who causes to die, and causes to live

وَأَنَّهُ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْأُنثَى

واوست که دو زوج نر وماده آفرید،

و اوست که خلق را (برای انس با هم) جفت نر و ماده آفریده است.

and that it is he who created pairs, the male and the female,

مِن نُّطْفَةٍ إِذَا تُمْنَى

از نطفه هنگامی که در رحم ریخته شود.

از نطفه‌ای آفریده که (از مردان به رحم زنان) می‌ریزد.

from an ejaculated drop (of sperm),

وَأَنَّ عَلَيْهِ النَّشْأَةَ الْأُخْرَى

و پدید آوردن جهان دیگر بر عهده اوست،

و هم بر اوست که ایجاد نشأه آخرت کند.

and that upon him is the second creation

وَأَنَّهُ هُوَ أَغْنَى وَأَقْنَى

و اوست که شما را توانگر کرد و سرمایه قابل ذخیره بخشید،

و هم اوست که (بندگان را) بی‌نیاز کند و سرمایه (هر سعادت) بخشد.

and that it is he who gives riches and causes to hoard,

وَأَنَّهُ هُوَ رَبُّ الشِّعْرَى

و او پروردگار [ستاره] شِعری است،

و هم اوست آفریننده ستاره شعری (پس آفریننده را پرستید نه ستاره را).

and that he is the lord of (the star) sirius,

وَأَنَّهُ أَهْلَكَ عَادًا الْأُولَى

و اوست که قوم عاد نخستین را هلاک کرد،

و هم اوست که نخستین قوم عاد را هلاک ساخت.

that it was he that destroyed ancient aad

وَثَمُودَ فَمَا أَبْقَى

و [نیز] قوم ثمود را به طوری که [کسی از آنان را] باقی نگذاشت

و قوم ثمود را، و هیچ باقی نگذاشت.

and thamood, sparing no one,

وَقَوْمَ نُوحٍ مِّن قَبْلُ إِنَّهُمْ كَانُوا هُمْ أَظْلَمَ وَأَطْغَى

وقوم نوح را پیش تر [هلاک کرد]؛ زیرا آنان ستمکارتر و سرکش تر بودند

و پیش از اینان قوم نوح را که ظالم و سرکش‌تر بودند هلاک گردانید.

and before them the nation of noah, they exceeded in evil and were insolent.

وَالْمُؤْتَفِكَةَ أَهْوَى

و شهرها [ی قوم لوط] را زیر و رو کرد و به زمین کوبید.

و شهرهای قوم لوط را واژگون ساخت.

he plunged the villages

فَغَشَّاهَا مَا غَشَّى

پس [عذاب خدا] آنان را احاطه کرد آن مقدار که احاطه کرد.

تا آنکه بر آنها عذابی بسیار سخت احاطه کرد.

so that there came upon them that which came.

فَبِأَيِّ آلَاء رَبِّكَ تَتَمَارَى

پس [ای انسان!] در کدام یک از نعمت های پروردگارت تردید می کنی [که آیا از سوی خدا هست یا نیست؟!]

پس (ای بشر) به کدام یک از نعمتهای پروردگارت جدل و انکار می‌کنی؟

so which then of your lord`s favors do you dispute?

هَذَا نَذِيرٌ مِّنَ النُّذُرِ الْأُولَى

این پیامبر [نیز] بیم دهنده ای از [زمره] بیم دهندگان پیشین است.

این رسول هم مانند رسولان پیشین ترساننده خلق (از قهر خدا) است.

this is a warner from the warners of ancient times.

أَزِفَتْ الْآزِفَةُ

قیامت نزدیک شد.

روز قیامت بسیار نزدیک شده است.

the imminent is near at hand;

لَيْسَ لَهَا مِن دُونِ اللَّهِ كَاشِفَةٌ

کسی جز خدا برطرف کننده [سختی ها و هول و هراسش] نیست.

هیچ کس غیر خدا آن روز را آشکار نتواند ساخت.

none except allah can disclose it.

أَفَمِنْ هَذَا الْحَدِيثِ تَعْجَبُونَ

آیا از این سخن تعجب می کنید؟

آیا از این سخن تعجب می‌کنید،

do you marvel then at this discourse (the koran)?

وَتَضْحَكُونَ وَلَا تَبْكُونَ

و [با چنین وضعی که دارید هنوز] می خندید و نمی گریید؟!

و (به فسوس و مسخره بر آن) می‌خندید و (به روزگار سخت خود) نمی‌گریید،

or do you laugh, and do you not weep

وَأَنتُمْ سَامِدُونَ

و همواره سرکشی می کنید و غافلانه به خوشی و خوشگذرانی مشغول هستید؟!

و شما سخت غافلید (از این خواب غفلت برخیزید و).

while you are thoughtless?

فَاسْجُدُوا لِلَّهِ وَاعْبُدُوا

پس [با این وصف که قیامتی سنگین در پی دارید، بیایید] خدا را سجده کنید و بپرستید.

بعد از این به سجده و عبادت خدا پردازید.

rather, prostrate to allah and worship him.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَانشَقَّ الْقَمَرُ

قیامت بسیار نزدیک شد، و ماه از هم شکافت.

آن ساعت (قیامت یا قیام رسول حق) نزدیک آمد و ماه آسمان شکافته شد (این آیه راجع به شقّ القمر است که کفّار از رسول اکرم درخواست کردند).

the hour is drawing near, and the moon is split (in two).

وَإِن يَرَوْا آيَةً يُعْرِضُوا وَيَقُولُوا سِحْرٌ مُّسْتَمِرٌّ

و اگر معجزه ای را ببینند، روی بگردانند و گویند: [این] جادویی همیشگی است!

و اگر کافران، بزرگ آیت و معجزی (چون شکافتن ماه) هم ببینند باز اعراض کرده و گویند که این سحری نیرومند و کامل است.

yet if they see a sign (the unbelievers) turn their backs and say: `this is but a continuation of sorcery! `

وَكَذَّبُوا وَاتَّبَعُوا أَهْوَاءهُمْ وَكُلُّ أَمْرٍ مُّسْتَقِرٌّ

و [قرآن، رسالت پیامبر و معجزه را] انکار کردند و هواهای نفسانی خود را پیروی نمودند، در حالی که هر کاری [چه خیر و چه شر، چه حق و چه باطل در قرارگاه ویژه خود] قرار می گیرد [و اینان به زودی خواهند دانست که قرآن و پیامبر بر حق است یا معبودانشان؟]

و آنها (رسول حق را) تکذیب کرده و پیرو هوای نفس باطل خود شدند و هر (حق و باطل) امری را عاقبت (در بهشت یا دوزخ) مقرّی خواهد بود.

they have belied, and follow their own fancies. but, every issue will be settled!

وَلَقَدْ جَاءهُم مِّنَ الْأَنبَاء مَا فِيهِ مُزْدَجَرٌ

بی تردید آنچه از خبرها [ی گذشتگان] که [در آن] مایه بازداشتن [از کفر و شرک و گناهان] است برای آنان آمده است.

و اخباری که مایه عبرت و انزجار از معصیت است کاملا به مردم رسید.

tidings containing a deterrent have come to them

حِكْمَةٌ بَالِغَةٌ فَمَا تُغْنِ النُّذُرُ

[این خبرها] پندی رساست، ولی هشدارها [به این ستمکاران لجوج] سودی نمی بخشد.

(قرآن) حکمت بالغه خداست و (اگر از آن پند نگیرید) دیگر از این پس هیچ اندرز و پند (شما را) سودی نخواهد بخشید.

which are full of wisdom; but the warnings do not help.

فَتَوَلَّ عَنْهُمْ يَوْمَ يَدْعُ الدَّاعِ إِلَى شَيْءٍ نُّكُرٍ

بنابراین از آنان روی بگردان [و] روزی را [یاد کن] که آن دعوت کننده [یعنی اسرافیل] آنان را به امری بس دشوار و هولناک دعوت می کند.

پس روی از کافران بگردان (تا) روزی که ندا کننده‌ای (چون اسرافیل، خلق را) به عالمی حیرت آور و قیامتی هول‌انگیز دعوت کند.

therefore, turn away from them. on the day when the caller summons them to a terrible thing,

خُشَّعًا أَبْصَارُهُمْ يَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْدَاثِ كَأَنَّهُمْ جَرَادٌ مُّنتَشِرٌ

در حالی که دیدگانشان [از شدت ترس] فرو افتاده، هم چون ملخ های پراکنده از گورها بیرون آیند.

که (از هول آن) کافران به خواری چشم بر هم نهند و سر از قبرها بر آورده مانند ملخ به عرصه محشر منتشر شوند.

their eyes will be humbled as they come out from their graves as if they were scattered locusts,

مُّهْطِعِينَ إِلَى الدَّاعِ يَقُولُ الْكَافِرُونَ هَذَا يَوْمٌ عَسِرٌ

شتابان به سوی آن دعوت کننده می روند و کافران می گویند: امروز روز بسیار سختی است.

در آن حال منادی محشر را ناچار به سرعت اجابت کنند، کافران با هم گویند: این روز همان روز سخت است (که ما انکار می‌کردیم).

running (with their necks extended) to the caller. the unbelievers will say: `this is indeed a harsh day! `

كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ فَكَذَّبُوا عَبْدَنَا وَقَالُوا مَجْنُونٌ وَازْدُجِرَ

پیش از آنان قوم نوح [پیامبران] را تکذیب کردند، پس بنده ما [نوح] را هم تکذیب کردند و گفتند: دیوانه است، و جن زده ای است [که آثاری از گزند جن در او می باشد.]

پیش از اینان هم قوم نوح بنده ما نوح را تکذیب کردند و گفتند: او مردی دیوانه است، و (با زجر و ستم بسیار که از آنها کشید از دعوت به حق) بازداشته شد.

(long) before them the nation of noah belied. they belied our worshiper saying: `mad! ` and he was reprimanded.

فَدَعَا رَبَّهُ أَنِّي مَغْلُوبٌ فَانتَصِرْ

پس پروردگارش را خواند که من مغلوب شده ام [و از ستم و زورگویی آنان دلتنگم] بنابراین انتقام [مرا از اینان] بگیر.

تا آنکه به درگاه خدایش دعا کرد که من سخت مغلوب قوم شده‌ام تو مرا یاری فرما.

then he supplicated to his lord, (saying): `i am overcome, help me! `

فَفَتَحْنَا أَبْوَابَ السَّمَاء بِمَاء مُّنْهَمِرٍ

پس [در پاسخ درخواستش] درهای آسمان را به آبی بسیار فراوان و ریزان گشودیم،

ما هم درهای آسمان گشودیم و سیلابی از آسمان فرو ریختیم.

we opened the gates of heaven with torrential water

وَفَجَّرْنَا الْأَرْضَ عُيُونًا فَالْتَقَى الْمَاء عَلَى أَمْرٍ قَدْ قُدِرَ

و زمین را به [جوشیدن] چشمه هایی [پر آب] شکافتیم؛ پس آبِ آسمان و زمین برای کاری که مقدّر شده بود به هم پیوستند،

و در زمین چشمه‌ها جاری ساختیم تا آب آسمان و زمین با هم به طوفانی که مقدّر حتمی بود اجتماع یافت.

and caused the earth to gush with springs, so that the waters met for a predestined matter.

وَحَمَلْنَاهُ عَلَى ذَاتِ أَلْوَاحٍ وَدُسُرٍ

و او را بر کشتی که دارای تخته ها و میخ ها بود سوار کردیم،

و نوح را در کشتی محکم اساس برنشاندیم.

we carried him in a well built, watertight vessel made from planks (of wood)

تَجْرِي بِأَعْيُنِنَا جَزَاء لِّمَن كَانَ كُفِرَ

که زیر نظر ما روان بود. [و این] پاداشی بود برای کسی که مورد تکذیب قرار گرفته بود.

که آن کشتی با نظر و حفظ و عنایت ما روان می‌گشت (و چنین کردیم) تا به نوح که مورد کفر و انکار قوم قرار گرفت پاداش دهیم.

that ran on under our eyes, a recompense for him because he had been disbelieved.

وَلَقَد تَّرَكْنَاهَا آيَةً فَهَلْ مِن مُّدَّكِرٍ

و بی تردید آن سرگذشت را [برای آیندگان] مایه پند و عبرت باقی گذاشتیم، پس آیا پند گیرنده ای هست؟

و آن کشتی را محفوظ داشتیم تا آیت عبرت خلق شود، آیا کسی هست که از آن پند گیرد؟

we have left it as a sign. is there any that will remember?

فَكَيْفَ كَانَ عَذَابِي وَنُذُرِ

پس عذاب و هشدارهایم چگونه بود؟

پس (ای بدکاران عالم بنگرید که) سختی عذاب و تنبیه من چگونه بود!

how then were my punishment and my warnings!

وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّكِرٍ

و یقیناً ما قرآن را برای پند گرفتن آسان کردیم، پس آیا پند گیرنده ای هست؟

و ما قرآن را برای وعظ و اندرز بر فهم آسان کردیم آیا کسی هست که از آن پند گیرد؟

we have made the koran easy to remember, is there any that will remember!

كَذَّبَتْ عَادٌ فَكَيْفَ كَانَ عَذَابِي وَنُذُرِ

قوم عاد [پیامبرشان را] تکذیب کردند، پس عذاب و هشدارهایم چگونه بود؟

قوم عاد نیز (پیغمبرشان هود را) تکذیب کردند، پس باز بنگرید که عذاب و تنبیه من چگونه سخت بود!

aad too belied. how then were my punishment and my warnings!

إِنَّا أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيحًا صَرْصَرًا فِي يَوْمِ نَحْسٍ مُّسْتَمِرٍّ

ما بر آنان در روزی شوم که شومی اش استمرار داشت، تندبادی سخت و بسیار سرد [به عنوان عذاب] فرستادیم،

ما بر هلاک آنها تند بادی در روز نحسی پایدار فرستادیم.

and we sent against them a howling wind in a day of continuous of ill fortune

تَنزِعُ النَّاسَ كَأَنَّهُمْ أَعْجَازُ نَخْلٍ مُّنقَعِرٍ

که مردم را [از زمین] برمی کند [و بعد از آن عذاب،] گویی تنه های نخلی بودند که ریشه کن شده اند.

که آن باد مردم را از جا بر می‌کند چنانکه ساق درخت خرما از ریشه افکنند.

and snatched people up as though they were stumps of uprooted palmtrees.

فَكَيْفَ كَانَ عَذَابِي وَنُذُرِ

پس عذاب و هشدارهایم چگونه بود؟

پس باز بنگرید که عذاب و تنبیه من چگونه سخت بود!

how then were my punishment and my warnings!

وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّكِرٍ

و یقیناً ما قرآن را برای پند گرفتن آسان کردیم، پس آیا پند گیرنده ای هست؟

و ما قرآن را برای وعظ و اندرز بر فهم آسان کردیم آیا کسی هست که از آن پند گیرد؟

we have made the koran easy to remember, is there any that will remember?

كَذَّبَتْ ثَمُودُ بِالنُّذُرِ

قوم ثمود بیم دهندگان را تکذیب کردند.

قوم ثمود هم آیات حق را تکذیب کردند.

thamood, too, belied our warnings.

فَقَالُوا أَبَشَرًا مِّنَّا وَاحِدًا نَّتَّبِعُهُ إِنَّا إِذًا لَّفِي ضَلَالٍ وَسُعُرٍ

پس گفتند: آیا ما بشری از جنس خود را که [تک و] تنهاست [و جمعیت و نیرویی با خود ندارد] پیروی کنیم؟! در این صورت در گمراهی و دیوانگی خواهیم بود.

و گفتند: آیا سزد که ما یک بشری از جنس خودمان را پیروی کنیم؟در این صورت به گمراهی و جنون سخت در افتاده‌ایم.

they said: `are we to follow a mortal who is one of us? then indeed, we would surely be in error and insane.

أَؤُلْقِيَ الذِّكْرُ عَلَيْهِ مِن بَيْنِنَا بَلْ هُوَ كَذَّابٌ أَشِرٌ

آیا از میان ما فقط بر او وحی نازل شده است؟! [نه، چنین نیست] بلکه او بسیار دروغگو و پر افاده و متکبر است [که می خواهد بر ما بزرگی کند.]

آیا بین ما افراد بشر تنها بر او وحی رسید؟! (چنین نیست) بلکه او مرد دروغگوی بی‌باک و خودپسندی است.

out of all of us has the reminder been given to him alone? rather, he is indeed an arrogant liar. `

سَيَعْلَمُونَ غَدًا مَّنِ الْكَذَّابُ الْأَشِرُ

در فردای نزدیک خواهند دانست که بسیار دروغگو و پرافاده و متکبر کیست؟

این منکران به زودی فردای قیامت کاملا معلومشان شود که دروغگوی بی‌باک و خودپسند کیست.

(to him we said): `tomorrow they shall know who is the arrogant liar.

إِنَّا مُرْسِلُو النَّاقَةِ فِتْنَةً لَّهُمْ فَارْتَقِبْهُمْ وَاصْطَبِرْ

[به صالح گفتیم:] ما برای آزمایش آنان یقیناً آن ماده شتر [درخواست شده] را خواهیم فرستاد؛ پس در انتظار سرانجام آنان باش و شکیبایی پیشه کن.

ما (به صالح گفتیم که) برای امتحان آنها ناقه را (به درخواست آنها از سنگ) بیرون می‌فرستیم و تو مراقب حالشان باش و (بر آزارشان) صبر پیشه گیر.

we are sending to them as a trial, a shecamel, so watch them and have patience.

وَنَبِّئْهُمْ أَنَّ الْمَاء قِسْمَةٌ بَيْنَهُمْ كُلُّ شِرْبٍ مُّحْتَضَرٌ

و آنان را خبر ده که آب آشامیدنی میان آنان و ماده شتر تقسیم شده است؛ هریک در زمان نوبت خود بر سر آب حاضر شوند.

و به آنها خبر ده که نوشیدن آب چشمه بین آنها و ناقه تقسیم شده (که یک روز سهم ناقه و روزی برای آنهاست) و هر یک بر سهم خود حاضر آیند.

tell them that the water is to be divided between them, a drink each for them in turn. `

فَنَادَوْا صَاحِبَهُمْ فَتَعَاطَى فَعَقَرَ

پس آنان یارشان را [که برای پی کردن ناقه آماده کرده بودند] فرا خواندند و [او] دست به کار شد و [ماده شتر را] پی کرد.

آن قوم شقی صاحب و رئیس خود را خواندند تا مجهز شد و ناقه را پی کرد.

but they called their companion who took hold of her and hamstrung her.

فَكَيْفَ كَانَ عَذَابِي وَنُذُرِ

پس عذاب و هشدارهایم چگونه بود؟

پس (باز بنگرید که) عذاب و تنبیه من چگونه سخت بود!

how then were my punishment and my warnings!

إِنَّا أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ صَيْحَةً وَاحِدَةً فَكَانُوا كَهَشِيمِ الْمُحْتَظِرِ

ما بر آنان یک فریاد مرگبار فرستادیم، پس همه آنان به صورت گیاه خشکی که در آغل چهارپایان جمع می کنند، درآمدند.

ما بر هلاک آنها یک صیحه (عذاب آسمانی) فرستادیم و همه مانند گیاه خشک و خرد شدند.

then we sent against them one shout and they became like the trampled twigs of the (sheep) penbuilder.

وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّكِرٍ

و یقیناً ما قرآن را برای پند گرفتن آسان کردیم، پس آیا پند گیرنده ای هست؟

و ما قرآن را برای وعظ و اندرز بر فهم آسان کردیم آیا کسی هست که از آن پند گیرد؟

we have made the koran an easy remembrance, is there any that will remember!

كَذَّبَتْ قَوْمُ لُوطٍ بِالنُّذُرِ

قوم لوط بیم دهندگان را تکذیب کردند.

قوم لوط نیز آیات و رسول حق را تکذیب کردند.

the nation of lot belied our warnings.

إِنَّا أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ حَاصِبًا إِلَّا آلَ لُوطٍ نَّجَّيْنَاهُم بِسَحَرٍ

ما بر آنان توفانی سخت که با خود ریگ و سنگ می آورد فرستادیم [در نتیجه همه را هلاک کرد] ، مگر خاندان لوط را که سحرگاهان نجاتشان دادیم.

ما هم جز خانواده لوط که به وقت سحر نجاتشان دادیم همه آنان را به سنگباران هلاک نابود کردیم.

we let loose on all of them a squall of claystones, except for the house of lot whom we saved at dawn

نِعْمَةً مِّنْ عِندِنَا كَذَلِكَ نَجْزِي مَن شَكَرَ

[این] نعمت و رحمتی از سوی ما بود، این گونه کسی را که سپاس گزار است، پاداش می دهیم.

نجات اهل بیت لوط هم به نعمت و لطف ما بود، بلی ما چنین شکرگزاران را پاداش می‌دهیم.

through our mercy. so it is that we recompense the thankful.

وَلَقَدْ أَنذَرَهُم بَطْشَتَنَا فَتَمَارَوْا بِالنُّذُرِ

به راستی لوط آنان را به مؤاخذه سخت ما بیم داده بود، ولی [آنان با وی] در بیمها و هشدارها [یش] سرسختانه می ادله و ستیزه کردند.

لوط آن قوم را از قهر و مؤاخذه ما ترسانید باز آنها در آیات ما شک و انکار کردند.

he had warned them of our assault but they disputed the warnings.

وَلَقَدْ رَاوَدُوهُ عَن ضَيْفِهِ فَطَمَسْنَا أَعْيُنَهُمْ فَذُوقُوا عَذَابِي وَنُذُرِ

و از میهمانانش [که در حقیقت فرشتگان ما بودند] کام جویی خواستند، در نتیجه دیدگانشان را محو و نابینا کردیم؛ پس [گفتیم: طعمِ] عذاب و هشدارهایم را بچشید.

و قوم از او مهمانانش را (که فرشتگانی زیبا بودند، بر سوء قصد) طلبیدند، ما هم چشم آنها را بی‌نور و نابینا کردیم (و گفتیم که) اینک عذاب قهر و انتقام مرا بچشید.

they even solicited of him his guests, but we obliterated their eyes: `now, taste my punishment and my warnings! `

وَلَقَدْ صَبَّحَهُم بُكْرَةً عَذَابٌ مُّسْتَقِرٌّ

به یقین در سپیده دم عذابی پیگیر و پایدار به آنان رسید.

و شبی به صبحگاه رسید که (مرگ آمد و) عذاب دایم (دوزخ) گریبانشان گرفت.

and at daybreak a determined punishment came upon them.

فَذُوقُوا عَذَابِي وَنُذُرِ

پس [گفتیم: طعمِ] عذاب و هشدارهایم را بچشید.

(و گفتیم) اینک عذاب قهر و انتقام مرا بچشید.

`now, taste my punishment and my warnings! `

وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِن مُّدَّكِرٍ

و یقیناً ما قرآن را برای پند گرفتن آسان کردیم، پس آیا پند گیرنده ای هست؟

و ما قرآن را برای وعظ و اندرز بر فهم آسان کردیم آیا کسی هست که از آن پند گیرد؟

we have made the koran an easy remembrance, is there any that will remember!

وَلَقَدْ جَاء آلَ فِرْعَوْنَ النُّذُرُ

و همانا برای فرعونیان بیم دهندگان آمدند.

و بر ارشاد فرعونیان هم رسول و آیات الهی آمد.

the warnings also came to pharaoh`s people,

كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا كُلِّهَا فَأَخَذْنَاهُمْ أَخْذَ عَزِيزٍ مُّقْتَدِرٍ

[آنان] همه معجزات و آیات ما را تکذیب کردند؛ در نتیجه آنان را [به عذابی سخت] گرفتیم، گرفتن توانایی شکست ناپذیر و نیرومند.

آنها همه آیات ما را تکذیب کردند، ما هم به قهر و اقتدار خود از آنها سخت مؤاخذه کردیم.

but they belied all our signs so we seized them with the seizing of the mighty, powerful.

أَكُفَّارُكُمْ خَيْرٌ مِّنْ أُوْلَئِكُمْ أَمْ لَكُم بَرَاءةٌ فِي الزُّبُرِ

آیا کافران [شهر] شما از اقوامی که برشمردیم، بهتر و برترند [تا به سبب بهتری و برتری مصون از عذاب باشند؟] یا برای شما در کتاب های آسمانی امان نامه ای هست [که هر جرمی را مرتکب شوید عذابی نخواهید داشت؟!]

آیا کفار شما (مکّیان) بهتر (و قوی‌تر) از آن امم گذشته‌اند یا شما را برائت و امانی در کتب (آسمانی از عذاب خدا) هست؟

what then, are your unbelievers better than those? or do you have an immunity (written) in the scrolls?

أَمْ يَقُولُونَ نَحْنُ جَمِيعٌ مُّنتَصِرٌ

یا [آنکه] می گویند: ما گروهی متحد و پشتیبان یکدیگریم [که هرکس بخواهد آسیبی به ما رساند، با قدرت هرچه تمام تر از او انتقام می گیریم؟]

بلکه می‌گویند: ما با هم مجتمع و بسیاریم و پیروزیم.

or do they say: `we are a gathering that will be victorious? `

سَيُهْزَمُ الْجَمْعُ وَيُوَلُّونَ الدُّبُرَ

به زودی [این] گروه [متحد در جنگی که خود بر ضد مؤمنان تدارک می بینند] شکست می خورند و پشت کنان می گریزند.

به زودی آن جماعت (در جنگ بدر) شکست خورده و به جنگ پشت کنند.

most certainly their gatherings shall be routed, and they will turn their backs.

بَلِ السَّاعَةُ مَوْعِدُهُمْ وَالسَّاعَةُ أَدْهَى وَأَمَرُّ

بلکه وعده گاهشان قیامت است، و قیامت هولناک تر و تلخ تر است.

بلکه ساعت قیامت وعده‌گاه آنهاست و آن روزی بسیار سخت‌تر و ناگوارتر (از روز بدر) است.

rather, the hour is their encounter. and that hour will be most calamitous and bitter.

إِنَّ الْمُجْرِمِينَ فِي ضَلَالٍ وَسُعُرٍ

بی تردید گنهکاران در گمراهی و انحراف و در آتش افروخته اند.

البته بدکاران عالم (در دنیا) به گمراهی و (در آخرت) در آتش سوزان دوزخند.

indeed the wrongdoers are in error and a raging fire.

يَوْمَ يُسْحَبُونَ فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ

روزی که با صورت در آتش کشیده می شوند [و به آنان می گویند:] سوزندگی و عذاب دردناک دوزخ را بچشید.

روزی که آنها را به رو در آتش دوزخ کشند (و گویند) اینک الم جهنم را بچشید!

on the day when they are dragged on their faces into the fire, (it will be said to them): `taste the touch of the scorching! `

إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْنَاهُ بِقَدَرٍ

ما هر چیزی را به اندازه آفریدیم.

ما هر چه آفریدیم به اندازه آفریدیم.

indeed, we have created all things according to a measure.

وَمَا أَمْرُنَا إِلَّا وَاحِدَةٌ كَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ

و فرمان ما جز فرمان واحدی نیست که مانند یک چشم بر هم زدن است.

و فرمان ما (در همه عالم) یکی است (و هیچ تبدیل‌پذیر نیست چه در امر ایجاد و چه در کار معاد، و در سرعت) به مانند چشم به هم زدنی انجام یابد.

and our order is but one word like the flashing of an eye.

وَلَقَدْ أَهْلَكْنَا أَشْيَاعَكُمْ فَهَلْ مِن مُّدَّكِرٍ

بی تردید ما هم مسلکان شما را [که در گذشته به سر می بردند، به خاطر طغیانشان] هلاک کردیم؛ پس آیا پند گیرنده ای هست؟

و ما بسیاری از پیشینیان امثال شما را هلاک کردیم آیا کسی هست که از آن پند و عبرت گیرد؟

and we destroyed those like you, is there any that will remember!

وَكُلُّ شَيْءٍ فَعَلُوهُ فِي الزُّبُرِ

و هر عملی را که انجام دادند در نامه های اعمالشان ثبت است.

و هر عملی که کردند در کتب‌نامه عملشان ثبت است.

all their deeds are in the scrolls,

وَكُلُّ صَغِيرٍ وَكَبِيرٍ مُسْتَطَرٌ

و هر کوچک و بزرگی [از اعمالشان در آن] نوشته شده است.

و هر امر کوچک و بزرگ (در آنجا) نگاشته است.

everything, be it great or small, is recorded.

إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَنَهَرٍ

یقیناً پرهیزکاران در بهشت ها و [کنار] نهرها هستند؛

محققا اهل تقوا در باغها و کنار نهرها (ی بهشت ابد) منزل گزینند.

indeed, the cautious shall live amid gardens and a river,

فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِندَ مَلِيكٍ مُّقْتَدِرٍ

در جایگاهی حق و پسندیده نزد پادشاهی توانا.

در منزلگاه صدق و حقیقت نزد خداوند عزّت و سلطنت جاودانی متنعّمند.

in a secure abode, in the presence of the powerful king.