بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ

آیا سینه ات را [به نوری از سوی خود] گشاده نکردیم؟

(ای رسول گرامی) آیا ما تو را (به نعمت حکمت و رسالت) شرح صدر (و بلندی همّت) عطا نکردیم؟

have we not expanded your chest for you (prophet muhammad),

کیا ہم نے آپ کا سینہ نہیں کھول دیا

وَوَضَعْنَا عَنكَ وِزْرَكَ

و بار گرانت را فرو ننهادیم؟

و بار سنگین (گناه) را (به اعطای مقام عصمت) از تو برداشتیم.

and relieved you of your burden

اور کیا آپ سے آپ کا وہ بوجھ نہیں اتار دیا

الَّذِي أَنقَضَ ظَهْرَكَ

همان بار گرانی که پشتت را شکست.

در صورتی که آن بار سنگین ممکن بود پشت تو را گران دارد.

that weighed down your back?

جس نے آپ کی کمر جھکا دی تھی

وَرَفَعْنَا لَكَ ذِكْرَكَ

و آوازه ات را برایت بلند نکردیم؟

و نام نکوی تو را (به رغم دشمنان، در عالم) بلند کردیم.

have we not raised your remembrance?

اور ہم نے آپ کا ذکر بلند کر دیا

فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا

پس بی تردید با دشواری آسانی است.

پس (بدان که به لطف خدا) با هر سختی البته آسانی هست.

indeed, hardship is followed by ease,

پس بے شک ہر مشکل کے ساتھ آسانی ہے

إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا

[آری] بی تردید با دشواری آسانی است.

و با هر سختی البته آسانی هست.

indeed, hardship is followed by ease!

بے شک ہر مشکل کے ساتھ آسانی ہے

فَإِذَا فَرَغْتَ فَانصَبْ

پس هنگامی که [از کار بسیار مهم تبلیغ] فراغت می یابی، به عبادت و دعا بکوش

پس چون از نماز و طاعت پرداختی برای دعا همت مصروف دار.

so, when you have finished (your prayer), labor (in supplication),

پس جب آپ (تبلیغ احکام سے) فارغ ہوں تو ریاضت کیجئے

وَإِلَى رَبِّكَ فَارْغَبْ

و مشتاقانه به سوی پروردگارت رو آور.

و به سوی خدای خود همیشه متوجه و مشتاق باش.

and let your longing be for your lord (in humility).

اور اپنے رب کی طرف دل لگائیے

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

وَالتِّينِ وَالزَّيْتُونِ

سوگند به انجیر و زیتون

قسم به تین و زیتون (دو میوه معروف انجیر و زیت یا دو معبد بزرگ کعبه و بیت المقدس).

by the fig and the olive!

انجیر اور زیتون کی قسم ہے

وَطُورِ سِينِينَ

و سوگند به طور سینا

و قسم به طور سینا.

and the mount, sinai,

اور طور سینا کی

وَهَذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ

و سوگند به این [مکه] شهر امن

و قسم به این شهر امن و امان (مکّه معظّم).

and this safe country (mecca)!

اور اس شہر (مکہ) کی جو امن والا ہے

لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ

که ما انسان را در نیکوترین نظم و اعتدال و ارزش آفریدیم.

که ما انسان را در نیکوترین صورت (در مراتب وجود) بیافریدیم.

indeed, we created the human with the fairest stature

بے شک ہم نے انسان کو بڑے عمدہ انداز میں پیدا کیا ہے

ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ

آن گاه او را [به سبب گناهکاری] به [مرحله] پست ترینِ پَستان بازگرداندیم.

سپس (به کیفر کفر و گناهش) به اسفل سافلین (جهنم و پست‌ترین رتبه امکان) برگردانیدیم.

and we shall return him to the lowest of the low,

پھر ہم نے اسے سب سے نیچے پھینک دیا ہے

إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَلَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ

مگر آنان که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده اند، پس آنان را پاداشی بی منت و همیشگی است.

مگر آنان که ایمان آورده و نیکوکار شدند که به آنها پاداش دائمی (بهشت ابد) عطا کنیم.

except the believers who do good works, for theirs shall be an unfailing recompense.

مگر جو ایمان لائے اور نیک کام کئے سو ان کے لیے تو بے انتہا بدلہ ہے

فَمَا يُكَذِّبُكَ بَعْدُ بِالدِّينِ

[ای انسان!] پس چه چیزی تو را بعد [از این همه دلایل] به تکذیب دین و [روز قیامت] ، وامی دارد؟

پس (ای انسان مشرک ناسپاس) چه تو را بر آن داشت که دین حق و روز جزا را تکذیب کنی؟

so, what then shall belie you concerning the recompense?

پھر اس کے بعد آپ کو قیامت کے معاملہ میں کون جھٹلا سکتا ہے

أَلَيْسَ اللَّهُ بِأَحْكَمِ الْحَاكِمِينَ

آیا خدا بهترین داوران نیست؟

آیا خدا مقتدرترین و عادل‌ترین حکمفرمایان عالم نیست؟

is allah not the most just of judges!

کیا الله سب حاکموں سے بڑا حاکم نہیں (ضرور ہے)

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ

بخوان به نام پروردگارت که [همه آفریده ها را] آفریده؛

(ای رسول گرامی برخیز و قرآن را) به نام پروردرگارت که خدای آفریننده عالم است (بر خلق) قرائت کن.

read (prophet muhammad) in the name of your lord who created,

اپنے رب کے نام سے پڑھیئے جس نے سب کو پیدا کیا

خَلَقَ الْإِنسَانَ مِنْ عَلَقٍ

[همان که] انسان را از علق به وجود آورد.

آن خدایی که آدمی را از خون بسته (که تحول نطفه است) بیافرید.

created the human from a (blood) clot.

انسان کو خون بستہ سے پیدا کیا

اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ

بخوان در حالی که پروردگارت کریم ترین [کریمان] است.

بخوان و (بدان که) پروردگار تو کریم‌ترین کریمان عالم است.

read! your lord is the most generous,

پڑھیئے اور آپ کا رب سب سے بڑھ کر کرم والا ہے

الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ

همان که به وسیله قلم آموخت،

آن خدایی که بشر را علم نوشتن به قلم آموخت.

who taught by the pen,

جس نے قلم سے سکھایا

عَلَّمَ الْإِنسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ

[و] به انسان آنچه را نمی دانست تعلیم داد.

به آدمی آنچه را که نمی‌دانست تعلیم داد.

taught the human what he did not know.

انسان کو سکھایا جو وہ نہ جانتا تھا

كَلَّا إِنَّ الْإِنسَانَ لَيَطْغَى

این چنین نیست [که انسان سپاس گزار باشد] مسلماً انسان سرکشی می کند.

راستی که انسان سرکش و مغرور می‌شود.

indeed, surely the human is very insolent

ہرگز نہیں بے شک آدمی سرکش ہو جاتا ہے

أَن رَّآهُ اسْتَغْنَى

برای اینکه خود را بی نیاز می پندارد.

چون که خود را در غنا و دارایی ببیند.

that he sees himself sufficed.

جب کہ اپنے آپ کو غنی پاتا ہے

إِنَّ إِلَى رَبِّكَ الرُّجْعَى

بی تردید بازگشت به سوی پروردگار توست.

محققا (پس از مرگ) باز گشت به سوی پروردگار تو خواهد بود.

indeed, to your lord is the returning.

بے شک آپ کے رب ہی کی طرف لوٹ کر جانا ہے

أَرَأَيْتَ الَّذِي يَنْهَى

مرا خبر ده، آیا آن کسی که باز می دارد،

دیدی آن کس را که منع (و تمسخر) می‌کرد؟

what do you think? have you seen he who forbids

کیا آپ نے اس کو دیکھا جو منع کرتا ہے

عَبْدًا إِذَا صَلَّى

بنده ای را هنگامی که نماز می خواند؟

آن بنده خدای را که به نماز مشغول شد؟ (مراد ابو جهل است که بر نماز، پیغمبر و اصحابش را به مسخرگی می‌آزرد).

a worshiper when he prays.

ایک بندے کو جب کہ وہ نماز پڑھتا ہے

أَرَأَيْتَ إِن كَانَ عَلَى الْهُدَى

مرا خبر ده، اگر این بنده نمازگزار بر راه راست باشد

آیا چه می‌بینی اگر آن بنده (یا رسول) به راه راست باشد.

have you seen if he was upon guidance

بھلا دیکھو تو سہی اگر وہ راہ پر ہوتا

أَوْ أَمَرَ بِالتَّقْوَى

یا [دیگران را] به پرهیزکاری وادارد؟ [آیا آن بازدارنده سزاوار کیفر سخت نیست؟]

و خلق را به تقوا و پرهیزکاری امر کند (حال آنکه او را از نماز باز می‌دارد چگونه خواهد بود).

or orders piety?

یا پرہیز گاری سکھاتا

أَرَأَيْتَ إِن كَذَّبَ وَتَوَلَّى

مرا خبر ده، اگر این بازدارنده [دین را] تکذیب کند و [از فرمان حق] روی برگرداند [مستحق می ازات سخت نیست؟!]

آیا شما مردم بر این کس که حق را تکذیب می‌کند و (از رسول او) رو می‌گرداند چه رأی می‌دهید؟

what do you think? have you seen if he belies and turns away,

بھلا دیکھو تو سہی اگر اس نے جھٹلایا اور منہ موڑ لیا

أَلَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَرَى

مگر ندانسته که قطعاً خدا [همه کارهایش را] می بیند؟

آیا او ندانست که خدا (اعمال زشتش را) می‌بیند (و از او روزی انتقام می‌کشد).

does he not know that allah sees?

تو کیا وہ نہیں جانتا کہ الله دیکھ رہا ہے

كَلَّا لَئِن لَّمْ يَنتَهِ لَنَسْفَعًا بِالنَّاصِيَةِ

این چنین نیست که می پندارد [که ما کارهایش را زیرنظر نداریم،] اگر [از کارهایش] باز نایستد، به شدت موی جلوی سرش را می گیریم [و به سوی دوزخ می کشانیم.]

هرگز (این را نداند) ، اگر او (از کفر و ظلم و تکذیبش) دست نکشد البته ما موی پیشانیشن (به قهر و انتقام) بگیریم.

indeed, if he does not desist, we will seize him by the forelock,

ہرگزایسا نہیں چاہیئے اگر وہ باز نہ آیا تو ہم پیشانی کے بال پکڑ کر گھسیٹیں گے

نَاصِيَةٍ كَاذِبَةٍ خَاطِئَةٍ

[آری] موی جلوی سر دروغگوی خطاپیشه را

آن پیشانی دروغزن خطا پیشه را (به خاک هلاک کشیم).

a lying, sinful forelock.

پیشانی جھوٹی خطا کار

فَلْيَدْعُ نَادِيَه

پس [اگر بخواهد] اهل می لس و انجمنش را [برای یاری دادنش] فرا خواند،

آن گاه او هر که از قبیله و عشیره خود را خواهد بخواند (که از هلاکش برهانند و هیچ کس نتواند).

so, let him call upon his way!

پس وہ اپنے مجلس والوں کو بلا لے

سَنَدْعُ الزَّبَانِيَةَ

ما هم به زودی مأموران آتش دوزخ را فرا می خوانیم.

ما هم زبانیه دوزخ را (که فرشتگان قهر و عذاب و مأموران آتش جهنم‌اند، بر گرفتن او) می‌خوانیم.

we, will call the zabania (the harsh angels of hell).

ہم بھی مؤکلین دوزخ کو بلا لیں گے

كَلَّا لَا تُطِعْهُ وَاسْجُدْ وَاقْتَرِبْ

این چنین نیست [که بتواند برای نجات خود کاری کند] ، هرگز از او اطاعت مکن، و سجده کن و به خدا تقرب جوی.

(ای رسول گرامی) چنین نیست (که ابو جهل پنداشته که تو را به زجر و ظلم مطیع خود تواند کرد) تو هیچ از او اطاعت مکن و به نماز و سجده خدا پرداز و به حق نزدیک شو (که سجده و نماز موجب قرب حضرت بی نیاز است).

no, indeed; do not obey him! prostrate and come nearer (to allah).

ہر گز ایسا نہیں چاہیئے آپ اس کا کہانہ مانیے اور سجدہ کیجیئے اور قرب حاصل کیجیئے

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ

ما قرآن را در شب قدر نازل کردیم.

ما این قرآن عظیم الشأن را در شب قدر نازل کردیم.

we sent this (the holy koran) down on the night of honor.

بے شک ہم نے اس (قرآن) کو شب قدر میں اتارا ہے

وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ

تو چه می دانی شب قدر چیست؟

و چه تو را به عظمت این شب قدر آگاه تواند کرد؟

what could let you know what the night of honor is!

اور آپ کو کیا معلوم کہ شب قدر کیا ہے

لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ

شب قدر، بهتر از هزار ماه است.

شب قدر از هزار ماه بهتر و بالاتر است.

the night of honor is better than a thousand months,

شب قدر ہزار مہینوں سے بہتر ہے

تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمْرٍ

فرشتگان و روح در آن شب به اذن پروردگارشان برای [تقدیر و تنظیم] هر کاری نازل می شوند.

در این شب فرشتگان و روح (یعنی جبرئیل) به اذن خدا (بر مقام ولایت نبی و امام عصر علیه السّلام) از هر فرمان و دستور الهی نازل می‌شوند (و سرنوشت و مقدرات خلق را نازل می‌گردانند).

in it the angels and the spirit (gabriel) descend by the permission of their lord upon every command.

اس میں فرشتے اور روح نازل ہوتے ہیں اپنے رب کے حکم سے ہر کام پر

سَلَامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ

این شب تا برآمدن سپیده دم [سراسر] سلام و رحمت است.

این شب (رحمت و) سلامت و تهنیت است تا صبحگاه.

peace it is, till the break of dawn.

وہ صبح روشن ہونے تک سلامتی کی رات ہے

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ مُنفَكِّينَ حَتَّى تَأْتِيَهُمُ الْبَيِّنَةُ

کافران از اهل کتاب و مشرکان [از آیین خود] جدا نمی شدند تا آن دلیل روشن برای آنان بیاید.

کافران اهل کتاب و مشرکان (از کفر و عصیان) منفک نبودند (و به راه صواب هدایت نمی‌یافتند) تا آنکه برهان و حجت حق بر آنها بیاید.

the unbelievers among the people of the book and the idolaters would never desist until the clear proof came to them.

اہلِ کتاب میں سے کافر اور مشرک لوگ باز آنے والے نہیں تھے یہاں تک کہ ان کے پاس کھلی دلیل آئے

رَسُولٌ مِّنَ اللَّهِ يَتْلُو صُحُفًا مُّطَهَّرَةً

[آن دلیل روشن] فرستاده ای [چون پیامبر اسلام] از سوی خداست که صحیفه هایی پاک را می خواند.

رسولی از جانب خدا (چون محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم) که کتب آسمانی پاک و منزه (از خطا و تحریف) را بر آنها تلاوت کند.

a messenger from allah reciting purified pages

یعنی ایک رسول الله کی طرف سے آئے جو پاک صحیفے پڑھ کر سنائے

فِيهَا كُتُبٌ قَيِّمَةٌ

در آنها نوشته هایی استوار و باارزش است؛

که در آن کتب نامه‌های حقیقت و راستی (و نگهبان سنّت عدل الهی) مسطور است.

in which there are valuable books.

جن میں درست مضامین لکھے ہوں

وَمَا تَفَرَّقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ إِلَّا مِن بَعْدِ مَا جَاءتْهُمُ الْبَيِّنَةُ

و اهل کتاب درباره دین، [گروه گروه و] پراکنده نشدند مگر پس از آنکه آن دلیل روشن برای آنان آمد [و به طور کامل نسبت به آنان اتمام حجت شد.]

و اهل کتاب (در حق این رسول گرامی) راه تفرقه و خلاف نپیمودند مگر پس از آنکه آنها را حجت کامل (در کتب آسمانی بر حقانیت رسول) آمد (و دانسته بر انکار او لجاج و عناد ورزیدند).

those to whom the book was given did not divide themselves until the clear proof came to them.

اور اہلِ کتاب نے جو اختلاف کیا تو واضح دلیل آنے کے بعد

وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاء وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ

در حالی که فرمان نیافته بودند جز آنکه خدا را بپرستند، و ایمان و عبادت را برای او از هرگونه شرکی خالص کنند، و حق گرا باشند، و نماز را برپا دارند، و زکات بپردازند؛ و این است آیین استوار و ثابت.

در صورتی که (در کتب آسمانی) امر نشده بودند مگر بر اینکه خدا را به اخلاص کامل در دین (اسلام) پرستش کنند و از غیر دین حق روی بگردانند و نماز به پا دارند و زکات (به فقیران) بدهند. این است دین درست.

yet they were ordered to worship allah alone, making the religion his sincerely, upright, and to establish their prayers and to pay the obligatory charity. that is indeed the religion of straightness.

اور انہیں صرف یہی حکم دیا گیا تھا کہ الله کی عبادت کریں ایک رخ ہو کر خالص اسی کی اطاعت کی نیت سے اورنماز قائم کریں اور زکواة دیں اور یہی محکم دین ہے

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أُوْلَئِكَ هُمْ شَرُّ الْبَرِيَّةِ

به یقین کافرانِ از اهل کتاب و مشرکان در آتش دوزخ اند و در آن جاودانه اند؛ اینانند که بدترین مخلوقاتند.

محقّقا آنان که از اهل کتاب کافر شدند (و عیسی و عزیر و رهبانان و احبار را به مقام ربوبیت خواندند) آنها با مشرکان همه در آتش دوزخند و در آن همیشه معذبند، آنها به حقیقت بدترین خلقند.

the unbelievers among the people of the book and the idolaters shall be for ever in the fire of gehenna (hell). they are the worst of all creatures.

بے شک جو لوگ اہلِ کتاب میں سے منکر ہوئے اور مشرکین وہ دوزخ کی آگ میں ہوں گے اس میں ہمیشہ رہیں گے یہی لوگ بدترین مخلوقات ہیں

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُوْلَئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ

مسلماً کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده اند، اینانند که بهترین مخلوقاتند.

آنان که ایمان آوردند و نیکوکار شدند آنها به حقیقت بهترین اهل عالمند.

but those who believe and do good deeds are the best of all creatures.

بے شک جولوگ ایمان لائے اورنیک کام کیے یہی لوگ بہترین مخلوقات ہیں

جَزَاؤُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا رَّضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَلِكَ لِمَنْ خَشِيَ رَبَّهُ

پاداششان نزد پروردگارشان بهشت های پاینده ای است که از زیرِ [درختانِ] آن نهرها جاری است، در آنها جاودانه اند، خدا از آنان خشنود است و آنان هم از خدا خشنودند؛ این [پاداش] برای کسی است که از پروردگارش بترسد.

پاداش آنها نزد خدایشان باغهای بهشت عدن است که نهرها زیر درختانش جاری است و در آن بهشت ابد جاودان متنعّمند، خدا از آنها خشنود و آنها هم از خدا خشنودند. این بهشت مخصوص کسی است که از خدا ترسد (و به طاعت او پردازد).

their recompense is with their lord; gardens of eden, underneath which rivers flow, where they shall live for ever. allah is wellpleased with them, and they are wellpleased with him. that is for he who fears his lord!

ان کا بدلہ ان کے رب کے ہاں ہمیشہ رہنے کے بہشت ہیں ان کے نیچے نہریں بہتی ہوں گی وہ ان میں ہمیشہ ہمیشہ رہیں گے الله ان سے راضی ہوا اور وہ اس سے راضی ہوئے یہ اس کے لئےہے جو اپنے رب سے ڈرتا ہے

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

إِذَا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزَالَهَا

هنگامی که زمین را با [شدیدترین] لرزشش بلرزانند،

هنگامی که زمین به سخت‌ترین زلزله خود به لرزه در آید.

when the earth is shaken with its mighty shaking,

جب زمین بڑے زور سے ہلا دی جائے گی

وَأَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقَالَهَا

و زمین بارهای گرانش را بیرون اندازد،

و بارهای سنگین اسرار درون خویش (که گنجها و معادن و اموات و غیره است) همه را از دل خاک بیرون افکند.

and when the earth brings forth its burdens

اور زمین اپنے بوجھ نکال پھینکے گی

وَقَالَ الْإِنسَانُ مَا لَهَا

و انسان بگوید: زمین را چه شده است؟

و (آن روز) آدمی (از فرط حیرت و اضطراب) گوید: زمین را چه پیش آمده؟

and the human asks: "what is the matter with it?"

اور انسان کہے گا کہ اس کو کیا ہوگیا

يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا

آن روز است که زمین اخبار خود را می گوید؛

آن هنگام زمین مردم را به حوادث خویش آگاه می‌سازد.

on that day it shall proclaim its news,

اس دن وہ اپنی خبریں بیا ن کرے گی

بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحَى لَهَا

زیرا که پروردگارت به او وحی کرده است.

که خدا به او چنین الهام کند (تا به سخن آید و خلق را به اخبارش آگه نماید).

for your lord will have revealed to it.

اس لئے کہ آپ کا رب اس کو حکم دے گا

يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتَاتًا لِّيُرَوْا أَعْمَالَهُمْ

آن روز مردم [پس از پایان حساب] به صورت گروه های پراکنده [به سوی منزل های ابدی خود بهشت یا دوزخ] باز می گردند، تا اعمالشان را [به صورت تجسم یافته] به آنان نشان دهند.

درآن روز قیامت مردم از قبرها پراکنده بیرون آیند تا (پاداش نیک و بد) اعمال آنها را (در حساب و میزان حق) به آنان بنمایند.

on that day mankind shall issue in scatterings to see their deeds.

اس دن لوگ مختلف حالتوں میں لوٹیں گے تاکہ انہیں ان کے اعمال دکھائے جائیں

فَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ

پس هرکس هموزن ذره ای نیکی کند، آن نیکی را ببیند.

پس هر کس به قدر ذره‌ای کار نیک کرده باشد (پاداش) آن را خواهد دید.

whosoever has done an atom`s weight of good shall see it,

پھر جس نے ذرہ بھر نیکی کی ہے وہ اس کو دیکھ لے گا

وَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ

و هرکس هموزن ذره ای بدی کند، آن بدی را ببیند.

و هر کس به قدر ذره‌ای کار زشتی مرتکب شده آن هم به کیفرش خواهد رسید.

and whosoever has done an atom`s weight of evil shall see it.

اورجس نے ذرہ بھر برائی کی ہے وہ اس کو دیکھ لے گا

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

وَالْعَادِيَاتِ ضَبْحًا

سوگند به اسبان دونده ای که همهمه کنان [به سوی جنگ] می تازند

قسم به اسبانی که (سواران اسلام در جهاد با کفار تاختند تا جایی که) نفسشان به شماره افتاد.

by the snorting runners (the horses),

ان گھوڑوں کی قسم جو ہانپتے ہوئے دوڑتے ہیں

فَالْمُورِيَاتِ قَدْحًا

و سوگند به اسبانی که با کوبیدن سمشان از سنگ ها جرقه می جهانند

و در تاختن از سم خود بر سنگ آتش افروختند.

by the strikers of fire,

پھر (پتھر پر) ٹاپ مار کر آگ جھاڑتے ہیں

فَالْمُغِيرَاتِ صُبْحًا

و سوگند به سوارانی که هنگام صبح غافل گیرانه به دشمن هجوم می برند

و (بر دشمن شبیخون زدند تا) صبحگاه (آنها را) به غارت گرفتند.

by the dawnraiders,

پھر صبح کے وقت دھاوا کرتے ہیں

فَأَثَرْنَ بِهِ نَقْعًا

و به وسیله آن هجوم، گرد و غبار فراوانی بر انگیزند

و گرد و غبار از دیار کفار بر انگیختند.

raising a trail of dust,

پھر اس وقت غبار اُڑاتے ہیں

فَوَسَطْنَ بِهِ جَمْعًا

و ناگاه در آن وقت در میان گروهی دشمن در آیند؛

و سپاه دشمن را همه در میان گرفتند.

dividing the gathering.

پھر اس وقت دشمنوں کی جماعت میں جا گھستے ہیں

إِنَّ الْإِنسَانَ لِرَبِّهِ لَكَنُودٌ

[که] قطعاً انسان نسبت به پروردگارش بسیار ناسپاس است،

(قسم به اسبان این مجاهدان دین خدا) که انسان نسبت به پروردگارش کافر نعمت و ناسپاس است.

indeed, the human is ungrateful to his lord.

بے شک انسان اپنے رب کا بڑا ناشکرا ہے

وَإِنَّهُ عَلَى ذَلِكَ لَشَهِيدٌ

و بی تردید خود او بر این ناسپاسی گواه است،

و (خدا و یا) خود او بر این ناسپاسی محققا گواه است.

to this he himself shall bear witness.

اوربے شک وہ اس بات پر خود شاہد ہے

وَإِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ

و همانا او نسبت به ثروت و مال سخت علاقه مند است [و به این سبب بخل می ورزد.]

و هم او بر حب مال دنیا سخت فریفته و بخیل است.

and indeed he is ardent for the love of good (wealth, becoming greedy).

اوربے شک وہ مال کی محبت میں بڑا سخت ہے

أَفَلَا يَعْلَمُ إِذَا بُعْثِرَ مَا فِي الْقُبُورِ

آیا نمی داند هنگامی که آنچه در گورهاست برانگیخته شود.

آیا آدمی نمی‌داند که روزی آنچه (از مردگان) در دل قبرهاست همه بیرون ریخته می‌شود؟

does he not know that when that which is in the graves is overthrown,

پس کیا وہ نہیں جانتا جب اکھاڑا جائے گا جو کچھ قبروں میں ہے

وَحُصِّلَ مَا فِي الصُّدُورِ

و آنچه در سینه هاست پدیدار گردد،

و آنچه در دلها پنهان است همه را پدیدار سازند؟

and that which is in the chest is brought out,

اورجو دلوں میں ہے وہ ظاہر کیا جائے گا

إِنَّ رَبَّهُم بِهِمْ يَوْمَئِذٍ لَّخَبِيرٌ

بی تردید در آن روز پروردگارشان نسبت به آنان آگاه است [و بر پایه اعمال نیک و بدشان به آنان پاداش و کیفر دهد.]

محققا آن روز پروردگارشان (نیک و بد کردار) آنها کاملا آگاه است.

indeed, on that day their lord will be aware of them!

بے شک ان کا رب ان سے اس دن خوب خبردار ہو گا

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

الْقَارِعَةُ

آن کوبنده

قارعه.

the clatterer (the day of judgement)!

کھڑکھڑانے والی

مَا الْقَارِعَةُ

چیست آن کوبنده؟

قارعه چیست؟ (همان روز وحشت و اضطراب مرگ و قیامت است که دلهای خلایق را از ترس در هم کوبد).

what is the clatterer.

وہ کھڑکھڑانے والی کیا ہے

وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْقَارِعَةُ

و تو چه می دانی آن کوبنده چیست؟

و چگونه حالت آن روز هولناک را تصور توانی کرد؟

what shall let you know what the clatterer is!

اور آپ کو کیا خبر کہ وہ کھڑکھڑانے والی کیا ہے

يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَرَاشِ الْمَبْثُوثِ

روزی که مردم [در سراسیمگی] چون پروانه های پراکنده اند

در آن روز سخت، مردم مانند ملخ هر سو پراکنده شوند.

on that day people shall become like scattered moths

جس دن لو گ بکھرے ہوئے پروانوں کی طرح ہوں گے

وَتَكُونُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ الْمَنفُوشِ

و کوه ها مانند پشم رنگین حلاجی شده گردد!

و کوهها همچون پشم زده شده متلاشی گردد.

and the mountains like tufts of carded wool.

اور پہاڑ رنگی ہوئی دھنی ہوئی اُون کی طرح ہوں گے

فَأَمَّا مَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ

اما هرکس اعمال وزن شده اش سنگین و باارزش است؛

پس عمل هر کس را در میزان حق وزنی باشد،

then he whose deeds weigh heavy in the scale

تو جس کے اعمال (نیک) تول میں زیادہ ہوں گے

فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَّاضِيَةٍ

پس او در یک زندگی خوش و پسندیده ای است،

او در بهشت به آسایش و زندگانی خوش خواهد بود.

shall live in a life which is pleasing,

تو وہ خاطر خواہ عیش میں ہوگا

وَأَمَّا مَنْ خَفَّتْ مَوَازِينُهُ

و اما هرکساعمال وزن شده اش سبک و بی ارزش است،

و عمل هر کس بی قدر و سبک وزن باشد،

but he whose weight is light in the scale,

اور جس کے اعمال (نیک) تول میں کم ہوں گے

فَأُمُّهُ هَاوِيَةٌ

پس جایگاه و پناهگاهش هاویه است،

جایگاهش در قعر هاویه (جهنم) است.

his head will be in the plunging

تواس کا ٹھکانا ہاویہ ہوگا

وَمَا أَدْرَاكَ مَا هِيَهْ

و تو چه می دانی هاویه چیست؟

و چگونه سختی هاویه را تصور توانی کرد؟

what shall let you know what the plunging is?

اور آپ کو کیا معلوم کہ وہ کیا چیز ہے

نَارٌ حَامِيَةٌ

آتشی بسیار داغ و سوزاناست.

هاویه همان آتش سخت سوزنده و گدازنده است.

(it is) a fire which is extremely hot.

وہ دھکتی ہوئی آگ ہے

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ

مباهات و افتخار بر یکدیگر [به ثروت و کثرت نفرات] شما را [از پرداختن به تکالیف دینی و یاد آخرت] بازداشت؛

شما مردم را افتخار به بسیاری اموال و فرزند و عشیره سخت (از یاد خدا و مرگ) غافل داشته است.

the excessive gathering (of increase and boasting) occupied you (from worshipping and obeying)

تمہیں حرص نے غافل کر دیا

حَتَّى زُرْتُمُ الْمَقَابِرَ

تا جایی که گورها را دیدار کردید [و به تعداد مردگان هم به یکدیگر مباهات و افتخار نمودید!!]

تا آنجا که به ملاقات (اهل) قبور رفتید (و به جای آنکه عبرت گیرید آنجا هم به قبرهای مردگان خود بر هم مفاخرت کردید).

until you visit the graves.

یہاں تک کہ قبریں جا دیکھیں

كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ

این چنین نیست [که شما می پندارید] ، به زودی [به آثار شوم این اوضاع و احوالی که دارید] آگاه خواهید شد.

نه چنین است، به زودی خواهید دانست (که پس از مرگ به برزخ چه سختیها در پیش دارید).

but no, indeed, you shall soon know.

ایسا نہیں آئندہ تم جان لو گے

ثُمَّ كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ

باز هم این چنین نیست، به زودی آگاه خواهید شد.

باز هم چنین نیست، حقا خواهید دانست (که به قیامت با چه عذابها مواجهید).

again, no indeed, you shall soon know.

پھر ایسا نہیں چاہیئے آئندہ تم جان لو گے

كَلَّا لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْيَقِينِ

[زندگی واقعی] این چنین نیست [که می پندارید] ، اگر به علم الیقین [که علم استوار و غیر قابل تردید است به آخرت] آگاه بودید [از تکالیف دینی و توجه به آباد کردن آخرت باز نمی ماندید.]

نه چنین است، حقا اگر به طور یقین می‌دانستید (چه حادثه بزرگی در پیش دارید هرگز به بازی دنیا از عالم آخرت غافل نمی‌شدید).

indeed, did you know with certain knowledge

ایسا نہیں چاہیئے کاش تم یقینی طور پر جانتے

لَتَرَوُنَّ الْجَحِيمَ

بی تردید دوزخ را خواهید دید.

البته (پس از مرگ) دوزخ را مشاهده خواهید کرد.

that you shall surely see hell?

البتہ تم ضرور دوزخ کو دیکھو گے

ثُمَّ لَتَرَوُنَّهَا عَيْنَ الْيَقِينِ

سپس [با وارد شدن در آن،] قطعاً آن را به دیده یقین و باور خواهید دید.

و سپس به چشم یقین آن دوزخ را می‌بینید.

again, you shall surely see it with the sight of certainty.

پھر تم اسے ضرور بالکل یقینی طور پر دیکھو گے

ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ

آن گاه شما در آن روز از نعمت ها بازپرسی خواهید شد.

آن گاه در آن روز از نعمتها شما را باز می‌پرسند.

on that day, you shall be questioned about the pleasures.

پھر اس دن تم سے نعمتوں کے متعلق پوچھا جائے گا

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

وَالْعَصْرِ

سوگند به عصر [ظهور پیامبر اسلام]

قسم به عصر (نورانی رسول صلّی اللّه علیه و آله و سلّم یا دوران ظهور ولی عصر علیه السّلام).

by the time of the afternoon!

زمانہ کی قسم ہے

إِنَّ الْإِنسَانَ لَفِي خُسْرٍ

[که] بی تردید انسان در زیان کاری بزرگی است؛

که انسان هم در خسارت و زیان است.

surely, the human is in a (state of) loss,

بے شک انسان گھاٹے میں ہے

إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَتَوَاصَوْا بِالْحَقِّ وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ

مگر کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده اند و یکدیگر را به حق توصیه نموده و به شکیبایی سفارش کرده اند.

مگر آنان که ایمان آورده و نیکوکار شدند و به درستی و راستی و پایداری (در دین) یکدیگر را سفارش کردند.

except those who believe and do good works and charge one another with the truth and charge one another with patience.

مگر جو لوگ ایمان لائے اور نیک کام کیے اور حق پر قائم رہنے کی اور صبر کرنے کی آپس میں وصیت کرتے رہے

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

وَيْلٌ لِّكُلِّ هُمَزَةٍ لُّمَزَةٍ

وای بر هر عیب جوی بدگوی!

وای بر هر عیبجوی هرزه زبان.

woe to every backbiter, slanderer

ہر غیبت کرنے والے طعنہ دینے والے کے لیے ہلاکت ہے

الَّذِي جَمَعَ مَالًا وَعَدَّدَهُ

همان که ثروتی فراهم آورده و [پی در پی] آن را شمرد [و ذخیره کرد.]

همان کسی که مالی جمع کرده و دایم به حساب و شماره‌اش سر گرم است.

who amasses wealth and counts it,

جو مال کو جمع کرتا ہے اور اسے گنتا رہتا ہے

يَحْسَبُ أَنَّ مَالَهُ أَخْلَدَهُ

گمان می کند که ثروتش او را جاودانه خواهد کرد.

پندارد که مال و دارایی دنیایش عمر ابدش خواهد بخشید.

thinking his wealth will render him immortal!

وہ خیال کرتا ہے کہ اس کا مال اسے سدا رکھے گا

كَلَّا لَيُنبَذَنَّ فِي الْحُطَمَةِ

این چنین نیست، بی تردید او را در آن شکننده، اندازند؛

چنین نیست، بلکه محققا به آتش در هم شکننده دوزخ در افتد.

on the contrary! he shall be flung to the crusher.

ہرگز نہیں وہ ضرور حطمہ میں پھینکا جائے گا

وَمَا أَدْرَاكَ مَا الْحُطَمَةُ

و تو چه می دانی آن شکننده چیست؟

آتشی که چگونه تصور سختی آن توانی کرد؟

what shall let you know what the crusher is?

اور آپ کو کیا معلوم حطمہ کیا ہے

نَارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ

آتش برافروخته خداست

آن آتش را (خشم) خدا افروخته.

(it is) the kindled fire of allah,

وہ الله کی بھڑکائی ہوئی آگ ہے

الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ

[آتشی] که بر دل ها برآید و چیره شود.

شراره آن بر دلها (ی نا پاک پر از حرص دنیای کافران) شعله‌ور است.

which shall oversee the hearts,

جو دلوں تک جا پہنچتی ہے

إِنَّهَا عَلَيْهِم مُّؤْصَدَةٌ

آن آتش بر آنان سربسته است [که هیچ راه گریزی از آن ندارند؛]

آتشی که بر آنها از هر سو سخت احاطه کرده و راه گریزی ندارند.

closed around them

بے شک وہ ان پر چاروں طرف سے بند کر دی جائے گی

فِي عَمَدٍ مُّمَدَّدَةٍ

[آتشی] در ستون هایی بلند و کشیده.

و مانند ستونهای بلند زبانه کشیده است.

in extended columns.

لمبے لمبے ستونوں میں

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

أَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحَابِ الْفِيلِ

آیا ندانسته ای که پروردگارت با فیل سواران چه کرد؟

آیا ندیدی که خدای تو با اصحاب فیل (سپاه فیل سوار ابرهه) چه کرد؟

have you not seen how allah dealt with the companions of the elephant?

کیا آپ نے نہیں دیکھا کہ آپ کے رب نے ہاتھی والوں سے کیا برتاؤ کیا

أَلَمْ يَجْعَلْ كَيْدَهُمْ فِي تَضْلِيلٍ

آیا نیرنگشان را در تباهی قرار نداد [ونقشه آنان را نقش بر آب نساخت؟!]

آیا کید و تدبیر آنها را (که برای خرابی کعبه اندیشیدند) تباه نکرد؟

did he not cause their schemes to go astray?

کیا اس نے ان کی تدبیر کوبے کار نہیں بنا دیا تھا

وَأَرْسَلَ عَلَيْهِمْ طَيْرًا أَبَابِيلَ

و بر ضد آنان گروه گروه پرندگانی فرستاد؛

و بر هلاک آنها مرغانی گروه گروه فرستاد.

and he sent against them flights of birds

اور اس نے ان پر غول کے غول پرندے بھیجے

تَرْمِيهِم بِحِجَارَةٍ مِّن سِجِّيلٍ

[که] بر آنان سنگ هایی از نوع سنگ گِل می افکندند.

تا آن سپاه را به سنگهای سجّیل (دوزخی) سنگباران کردند.

pelting them with stones of baked clay,

جہاں پر پتھر کنکر کی قسم کے پھینکتے تھے

فَجَعَلَهُمْ كَعَصْفٍ مَّأْكُولٍ

سرانجام همه آنان را چون کاه جویده شده قرار داد.

و تنشان را چون علفی زیر دندان حیوان خرد گردانید.

so that he made them like straw eaten (by cattle).

پھر انہیں کھائے ہوئے بھس کی طرح کر ڈالا

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

لِإِيلَافِ قُرَيْشٍ

[خدا فیل سواران را هلاک کرد] تا قریش را [با یکدیگر و با مردم و با حرم امن] الفت دهد؛

(خدا با اصحاب فیل چنین کرد) برای آنکه قریش (خداشناس شوند و) با هم انس و الفت گیرند.

for the custom of the koraysh,

اس لیے کہ قریش کو مانوس کر دیا

إِيلَافِهِمْ رِحْلَةَ الشِّتَاء وَالصَّيْفِ

[و نیز] به سفرهای [تجارتی] زمستانی و [سفرهای تجارتی] تابستانی پیوند و انس دهد [تا در آرامش و امنیت، امر معاششان را تأمین کنند.]

الفتی که در سفرهای زمستان و تابستان آنان ثابت و بر قرار بماند.

their custom of the winter and summer journey.

ان کو جاڑے اور گرمی کے سفر سے مانوس کرنے کے باعث

فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هَذَا الْبَيْتِ

پس باید پروردگار این خانه را بپرستند؛

پس (به شکرانه این دوستی) باید یگانه خدای این خانه (کعبه) را پرستند.

therefore let them worship the lord of this house

ان کو اس گھرکے مالک کی عبادت کرنی چاہیئے

الَّذِي أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ وَآمَنَهُم مِّنْ خَوْفٍ

پروردگاری که آنان را از گرسنگی نجات داد، و از بیمی [که از دشمن داشتند] ایمنی شان بخشید.

همان خدایی که به آنها هنگام گرسنگی طعام داد و از ترس و خطراتشان ایمن ساخت.

who fed them from hunger and secured them from fear.

جس نے ان کو بھوک میں کھلایا اور ان کو خوف سے امن دیا

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

أَرَأَيْتَ الَّذِي يُكَذِّبُ بِالدِّينِ

آیا کسی که همواره روز جزا را انکار می کند، دیدی؟

آیا دیدی آن کس را که روز جزا را انکار می‌کرد؟

have you seen he who belied the recompense?

کیا آپ نے اس کو دیکھا جو روزِ جرا کو جھٹلاتا ہے

فَذَلِكَ الَّذِي يَدُعُّ الْيَتِيمَ

همان که یتیم را به خشونت و جفا از خود می راند،

این همان شخص (بی رحم) است که یتیم را (از در خود) به قهر می‌راند.

it is he who turns away the orphan

پس وہ وہی ہے جو یتیم کو دھکے دیتا ہے

وَلَا يَحُضُّ عَلَى طَعَامِ الْمِسْكِينِ

و [کسی را] به طعام دادن به مستمند تشویق نمی کند.

و (کسی را) بر اطعام فقیر ترغیب نمی‌کند.

and does not urge others to feed the needy.

اور مسکین کو کھانا کھلانے کی ترغیب نہیں دیتا

فَوَيْلٌ لِّلْمُصَلِّينَ

پس وای بر نمازگزاران

پس وای بر آن نماز گزاران.

woe to those who pray,

پس ان نمازیوں کے لیے ہلاکت ہے

الَّذِينَ هُمْ عَن صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ

که از نمازشان غافل و نسبت به آن سهل انگارند.

که دل از یاد خدا غافل دارند.

who are heedless of their prayers (delaying them from their prescribed times),

جو اپنی نماز سے غافل ہیں

الَّذِينَ هُمْ يُرَاؤُونَ

همانان که همواره ریا می کنند

همانان که (اگر طاعتی کنند به) ریا و خود نمایی کنند.

who show off,

جو دکھلاوا کرتے ہیں

وَيَمْنَعُونَ الْمَاعُونَ

و از [دادن] وسایل و ابزار ضروری زندگی [و زکات، هدیه و صدقه به نیازمندان] دریغ می ورزند.

و زکات و احسان را (از فقیران و هر خیر کوچک را حتی قرض را هم از محتاجان) منع کنند.

and prevent the utensils of assistance.

اور برتنے کی چیز تک روکتے ہیں

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ

بی تردید ما به تو خیر فراوان [که برکت در نسل است و از فاطمه ریشه می گیرد] عطا کردیم.

ما تو را کوثر (یعنی عطای بسیار چون کثرت فرزند) بخشیدیم.

indeed, we have given you (prophet muhammad) the abundance (al kawthar: river, its pool and springs).

بے شک ہم نے آپ کو کوثر دی

فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ

پس [به شکرانه آن] برای پروردگارت نماز بخوان و شتر قربانی کن.

پس تو هم برای خدایت به نماز (و طاعت) و قربانی (و مناسک حج) بپرداز.

so pray to your lord and sacrifice.

پس اپنے رب کے لیے نماز پڑھیئے اور قربانی کیجیئے

إِنَّ شَانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ

یقیناً دشمن [که به] تو [زخم زبان می زند] خود بدون تبار و نسل [و بریده از همه خیرات و برکات] است.

که محققا دشمن بدگوی تو (عاص بن وائل) مقطوع النسل است (و نسل تو تا قیامت به کثرت و برکت و عزت باقی است).

surely, he who hates you, he is the most severed.

بے شک آپ کا دشمن ہی بے نام و نشان ہے

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ

بگو: ای کافران!

بگو که ای کافران (مشرک).

say: `o unbelievers,

کہہ دو اے کافرو

لَا أَعْبُدُ مَا تَعْبُدُونَ

آنچه را شما می پرستید، من نمی پرستم،

من آن بتان را که شما به خدایی می‌پرستید هرگز نمی‌پرستم.

i do not worship what you worship,

نہ تومیں تمہارے معبودوں کی عبادت کرتا ہوں

وَلَا أَنتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ

و نه شما آنچه را من می پرستم، می پرستید،

و شما هم آن خدای یکتایی را که من پرستش می‌کنم پرستش نمی‌کنید.

nor do you worship what i worship.

اور نہ تم ہی میرے معبود کی عبادت کرتے ہو

وَلَا أَنَا عَابِدٌ مَّا عَبَدتُّمْ

و نه من آنچه را شما پرستیده اید، می پرستم،

نه من هرگز خدایان باطل شما را عبادت می‌کنم.

nor am i worshiping what you have worshipped,

اور نہ میں تمہارے معبودوں کی عبادت کروں گا

وَلَا أَنتُمْ عَابِدُونَ مَا أَعْبُدُ

و نه شما آنچه را که من می پرستم، می پرستید.

و نه شما یکتا خدای معبود مرا عبادت خواهید کرد.

neither will you worship what i worship.

اور نہ تم میرے معبود کی عبادت کرو گے

لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ

دین شما برای خودتان، و دین من برای خودم.

پس اینک دین (شرک و جهل) شما برای شما باشد و دین (توحید و خدا پرستی) من هم برای من (تا روزی که به امر حق شما را از شرک برگردانم و به راه توحید خدا و خدا پرستی هدایت کنم).

to you your religion, and to me my religion. `

تمہارے لیے تمہارا دین ہے اور میرے لیے میرا دین

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

إِذَا جَاء نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ

هنگامی که یاری خدا و [آن] پیروزی فرا رسد،

چون هنگام فتح و فیروزی با یاری خدا فرا رسد (مراد فتح مکه است).

when the victory of allah and the opening comes,

جب الله کی مدد اور فتح آ چکی

وَرَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ فِي دِينِ اللَّهِ أَفْوَاجًا

و مردم را ببینی که گروه گروه در دین خدا درآیند،

و مردم را بنگری که فوج فوج به دین خدا داخل می‌شوند (و تو را به رسالت تصدیق می‌کنند).

and you see people embracing the religion of allah in throngs,

اورآپ نے لوگوں کو الله کے دین میں جوق در جوق داخل ہوتے دیکھ لیا

فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا

پس پروردگارت را همراه با سپاس و ستایش تسبیح گوی، و از او آمرزش بخواه، که او همواره توبه پذیر است.

در آن وقت خدای خود را حمد و ستایش کن و (از لوث شرک) پاک و منزّه‌دان و از او مغفرت و آمرزش طلب که او خدای بسیار توبه پذیر است.

exalt with the praise of your lord and ask forgiveness from him. for indeed, he is the turner (for the penitent).

تو اپنے رب کی حمد کے ساتھ تسبیح کیجیئے اور اس سے معافی مانگیئے بےشک وہ بڑا توبہ قبول کرنے والا ہے

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ

نابود باد قدرت ابولهب، و نابود باد خودش؛

ابو لهب (که دایم در پی آزار و دشمنی پیغمبر بود با تمام اقتدار و دارایی) نابود شد و دو دستش (که سنگ به رسول می‌افکند) قطع گردید.

perish the hands of abilahab, and perish he!

ابو لہب کے دونوں ہاتھ ٹوٹ گئے اوروہ ہلاک ہو گیا

مَا أَغْنَى عَنْهُ مَالُهُ وَمَا كَسَبَ

ثروتش و آنچه از امکانات به دست آورد چیزی [از عذاب خدا را که در دنیا عذاب استیصال است] از او دفع نکرد.

مال و ثروتی که اندوخت هیچ به کارش نیامد و از هلاکش نرهانید.

his wealth will not suffice him, neither what he has gained;

اس کا مال اورجو کچھ اس نے کمایا اس کے کام نہ آیا

سَيَصْلَى نَارًا ذَاتَ لَهَبٍ

به زودی در آتشی زبانه دار درآید؛

زود باشد که به دوزخ در آتشی شعله‌ور در افتد.

he shall roast at a flaming fire,

وہ بھڑکتی ہوئی آگ میں پڑے گا

وَامْرَأَتُهُ حَمَّالَةَ الْحَطَبِ

و [نیز] همسرش که هیزم کش است [در آتش زبانه دار در آید.]

و نیز همسرش (امّ جمیل خواهر ابو سفیان) که هیزم آتش افروز دوزخ باشد.

and his wife, laden with firewood

اور اس کی عورت بھی جو ایندھن اٹھائے پھرتی تھی

فِي جِيدِهَا حَبْلٌ مِّن مَّسَدٍ

[همان که] بر گردنش طنابی تابیده از لیف خرماست.

در حالی که (با ذلت و خواری) طنابی از لیف خرما به گردن دارد.

shall have a rope of palmfiber around her neck!

اس کی گردن میں موُنج کی رسیّ ہے

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ

بگو: او خدای یکتاست؛

بگو: حقیقت این است که خدا یکتاست.

say: `he is allah, the one,

کہہ دووہ الله ایک ہے

اللَّهُ الصَّمَدُ

خدای بی نیاز [همه موجودات هستی که نیازمند و عین فقرند برای رفع نیازشان روی به او کنند و از حضرتش گدایی نمایند.]

آن خدایی که (از همه عالم) بی نیاز (و همه عالم به او نیازمند) است.

the called upon.

اللہ بے نیاز ہے

لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ

نزاده، و زاییده نشده است،

نه کسی فرزند اوست و نه او فرزند کسی است.

who has not given birth, and has not been born,

نہ اس کی کوئی اولاد ہے اور نہ وہ کسی کی اولاد ہے

وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ

و هیچ کس [در ذات و صفات] همانند و همتا و شبیه او نمی باشد.

و نه هیچ کس مثل و مانند و همتای اوست.

and there is none equal to him. `

اور اس کے برابر کا کوئی نہیں ہے

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ

بگو: به پروردگار سپیده دم پناه می برم،

بگو: من پناه می‌جویم به خدای فروزنده صبح روشن.

say: `i take refuge with the lord of daybreak

کہہ دو صبح کے پیدا کرنے والے کی پناہ مانگتا ہوں

مِن شَرِّ مَا خَلَقَ

از زیان مخلوقاتی که [با انحرافشان از قوانین الهی به انسان] ضرر می رسانند،

از شرّ مخلوقات (شریر و مردم بد اندیش).

from the evil of what he has created,

اس کی مخلوقات کے شر سے

وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ

و از زیان شب هنگامی که با تاریکی اش درآید [که در آن تاریکی انواع حیوانات موذی و انسان های فاسق و فاجر برای ضربه زدن به انسان در کمین اند]

و از شرّ شب تار هنگامی که (از پی آزار) در آید (و حشرات موذی و جنایتکاران و فتنه انگیران را به کمک ظلمتش به ظلم و جور و ستم بر انگیزد).

from the evil of the darkness when it gathers

اور اندھیری رات کے شر سے جب وہ چھا جائے

وَمِن شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِ

و از زیان زنان دمنده [که افسون و جادو] در گره ها [می دمند و با این کار شیطانی در زندگی فرد، خانواده و جامعه خسارت به بار می آورند]

و از شرّ زنان افسونگر که (به جادو) در گره‌ها بدمند.

from the evil of the blowers on knots;

اورگرہوں میں پھونکنے والیوں کے شر سے

وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ

و از زیان حسود، زمانی که حسد می ورزد.

و از شرّ حسود بد خواه چون شراره آتش رشک و حسد بر افروزد.

from the evil of the envier when he envies. `

اور حسد کرنے والے کے شر سے جب وہ حسد کرے

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ

بگو: پناه می برم به پروردگار مردم

بگو: من پناه می‌جویم به پروردگار آدمیان.

say: `i take refuge with the lord of people,

کہہ دو میں لوگوں کے رب کی پناہ میں آیا

مَلِكِ النَّاسِ

[به] پادشاه مردم

پادشاه آدمیان.

the king of people,

لوگوں کے بادشاہ کی

إِلَهِ النَّاسِ

[به] معبود مردم

یکتا معبود آدمیان.

the god of people,

لوگوں کے معبود کی

مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ

از زیان وسوسه گر کمین گرفته و پنهان،

از شرّ آن وسوسه‌گر نهانی.

from the evil of the slinking whisperer.

اس شیطان کے شر سے جووسوسہ ڈال کر چھپ جاتا ہے

الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ

آنکه همواره در سینه های مردم وسوسه می کند

آن شیطان که وسوسه و اندیشه بد افکند در دل مردمان.

who whispers in the chests of people,

جو لوگوں کے سینوں میں وسوسہ ڈالتا ہے

مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ

از جنّیان و آدمیان.

چه آن شیطان از جنس جن باشد و یا از نوع انسان.

both jinn and people.`

جنوں اور انسانوں میں سے