إِنَّ الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ لَيُسَمُّونَ الْمَلَائِكَةَ تَسْمِيَةَ الْأُنثَى

مسلماً کسانی که به آخرت ایمان ندارند، فرشتگان را در نامگذاری به نام زن نامگذاری می کنند؛

آنان که به آخرت ایمان ندارند فرشتگان را نام دختران خدا نهادند.

those who disbelieve in the everlasting life call the angels by female names.

بے شک جو لوگ آخرت پر ایمان نہیں لاتے وہ فرشتوں کے عورتوں کے سے نام رکھتے ہیں

وَمَا لَهُم بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَإِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئًا

و آنان را به این کار هیچ آگاهی و معرفت نیست. [آنان] فقط از گمان پیروی می کنند، و بی تردید گمان [انسان را] برای دریافت حق، هیچ سودی نمی دهد.

و حال آنکه هیچ علم به آن ندارند و جز در پی گمان و پندار نمی‌روند و ظنّ و گمان هم در فهم حق و حقیقت هیچ سودی ندارد.

yet of this they have no knowledge, they follow mere conjecture, and conjecture does not help against truth.

اور اس بات کو کچھ بھی نہیں جانتے محص وہم پر چلتے ہیں اوروہم حق بات کی جگہ کچھ بھی کام نہیں آتا

فَأَعْرِضْ عَن مَّن تَوَلَّى عَن ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَيَاةَ الدُّنْيَا

بنابراین از کسانی که از یاد ما روی گردانده اند و جز زندگی دنیا را نخواسته اند، روی بگردان.

پس از هر کسی که از یاد ما (و قرآن ما) رو گردانید و جز زندگانی دنیای فانی را نخواست به کلی اعراض کن.

so turn from those who turn away from our remembrance and only desire this present life.

پھر تم اس کی پرواہ نہ کرو جس نے ہماری یاد سے منہ پھیر لیا ہے اور صرف دنیا ہی کی زندگی چاہتا ہے

ذَلِكَ مَبْلَغُهُم مِّنَ الْعِلْمِ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدَى

این [دنیا خواهی] آخرین مرز دانش و معرفت آنان است؛ یقیناً پروردگارت به کسی که از راه او منحرف شده، داناتر است، و او به کسی که هدایت یافته، آگاه تر است.

منتهای علم و فهم این مردم تا همین حد است، خدا به حال آن که از راه حق گمراه شد و آن که هدایت یافت کاملا آگاه است.

that is all they have of knowledge. your lord knows best who has strayed from his path, and those who are guided.

ان کی سمجھ کی یہیں تک رسائی ہے بے شک آپ کا رب اس کو خوب جانتا ہے جو اس کے راستہ سے بہکا اور اس کو بھی خوب جانتا ہے جو راہ پر آیا

وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ لِيَجْزِيَ الَّذِينَ أَسَاؤُوا بِمَا عَمِلُوا وَيَجْزِيَ الَّذِينَ أَحْسَنُوا بِالْحُسْنَى

و آنچه را در آسمان ها و آنچه را در زمین است، فقط در سیطره مالکیّت و فرمانروایی خداست، تا کسانی را که مرتکب گناه شده اند، همان گناهانشان را به آنان کیفر دهد، و کسانی را که کار نیک کرده اند، همان کار نیکشان را به آنان پاداش دهد.

و آنچه در آسمانها و زمین است همه ملک خداست (و حکم اعمال خلق با اوست) تا بدکاران را به کیفر رساند و نیکوکاران را پاداش نیکوتر عطا کند.

to allah belongs whatsoever is in the heavens and whatsoever is in the earth. he will recompense the evildoers according to their deeds, and recompense those who have done good with the finest reward

اور الله ہی کا ہے جو کچھ آسمانوں اور زمین میں ہے تاکہ براکرنے والوں کو ان کے بدلہ دے اور نیکی کرنے والوں کو نیک بدلہ دے

الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَائِرَ الْإِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ إِلَّا اللَّمَمَ إِنَّ رَبَّكَ وَاسِعُ الْمَغْفِرَةِ هُوَ أَعْلَمُ بِكُمْ إِذْ أَنشَأَكُم مِّنَ الْأَرْضِ وَإِذْ أَنتُمْ أَجِنَّةٌ فِي بُطُونِ أُمَّهَاتِكُمْ فَلَا تُزَكُّوا أَنفُسَكُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اتَّقَى

کسانی که از گناهان بزرگ و زشت کاری ها جز لغزش های کوچک دوری می کنند [مورد آمرزش اند] یقیناً آمرزش پروردگارت گسترده و وسیع است. او به شما از هنگامی که شما را از زمین به وجود آورد و از هنگامی که در شکم مادرانتان جنین بودید، داناتر است؛ پس خودستایی نکنید. او به کسی که پرهیزکاری پیشه کرده است، آگاه تر است.

آنان که از گناهان بزرگ و اعمال زشت دوری کنند مگر آنکه کمی (یعنی گناه صغیره‌ای یا تخیّل و وسوسه‌ای به غلبه طبیعت و عادت) از آنها سر زند، که مغفرت پروردگارت بسیار وسیع است، او به حال شما آگاه‌تر است آن گاه که شما را از خاک زمین آفرید و هنگامی که در رحم مادرها جنین بودید، پس خودستایی مکنید، او به حال هر که متّقی (و در خور ستایش) است از شما داناتر است.

those who avoid the major sin and indecencies except the small sins, indeed your lord is of immense forgiveness and he is more knowledgeable of you when he created you from the earth and when you were still unborn in your mothers` wombs. do not praise yourself. allah knows the cautious.

وہ جو بڑے گناہوں اور بے حیائی کی باتوں سے بچتے ہیں مگر صغیرہ گناہوں سے بے شک آپ کا رب بڑی وسیع بخشش والا ہے وہ تمہیں خوب جانتا ہے جب کہ تمہیں زمین سے پیدا کیا تھا اور جب کہ تم اپنی ماں کے پیٹ میں بچے تھے پس اپنے آپ کو پاک نہ سمجھو وہ پرہیزگار کو خوب جانتا ہے

أَفَرَأَيْتَ الَّذِي تَوَلَّى

آیا کسی را که [از حق] روی گردانید، دیدی؟

(ای رسول) دیدی آن کس را که روی (از جنگ احد) بگردانید؟

have you considered he who turns his back,

بھلا آپ نے اس شخص کو دیکھا جس نے منہ پھیر لیا

وَأَعْطَى قَلِيلًا وَأَكْدَى

و اندکی [از مال خود] بخشید و [از باقی مانده آن] امساک ورزید.

و اندک صدقه‌ای داد سپس به کلّی قطع احسان کرد؟ (مفسّرین گفتند: آیات مربوط به عثمان است که شتری با بار به عبد اللّه سعد داد که در محشر بار گناه عثمان را به دوش گیرد).

and gives a little, grudgingly?

اور تھوڑا سا دیا اور سخت دل ہو گیا

أَعِندَهُ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرَى

آیا علم غیب نزد اوست و او می بیند [که بارگناهانش رادر قیامت دیگری برمی دارد؟]

آیا علم غیب نزد اوست و او (به احوال آن جهان) بیناست (که می‌داند رفیقش می‌تواند بار گناه او را به دوش گیرد).

or, does he possess knowledge of the unseen, and can therefore see?

کیا اس کے پاس غیب کا علم ہے کہ وہ دیکھ رہا ہے

أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِي صُحُفِ مُوسَى

یا او را به آنچه در صحیفه های موسی است خبر نداده اند؟

یا که آگه نشد به آنچه (راجع به مجازات) در تورات موسی عمران است؟

or, has he not been told of that which is in the scrolls of moses

کیا اسے ان باتوں کی خبر نہیں پہنچی جو موسیٰ کے صحیفوں میں ہیں

وَإِبْرَاهِيمَ الَّذِي وَفَّى

و [یا به آنچه در صحیفه های] ابراهیم [است] همان که به طور کامل [به پیمانش با خدا] وفا کرد [آگاهش نکرده اند؟]

و هم در صحف ابراهیم خلیل وفادار؟

and abraham, who paid his debt in full?

اورابراھیم کے جس نے (اپنا عہد) پورا کیا

أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى

که هیچ سنگین باری بار گناه دیگری را بر نمی دارد،

که هیچ کس بار گناه دیگری را (در قیامت) به دوش نخواهد گرفت.

that no soul shall bear another`s burden,

وہ یہ کہ کوئی کسی کا بوجھ نہیں اٹھائے گا

وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَانِ إِلَّا مَا سَعَى

و اینکه برای انسان جز آنچه تلاش کرده [هیچ نصیب و بهره ای] نیست،

و (نمی‌داند) اینکه برای آدمی جز آنچه به سعی و عمل خود انجام داده (ثواب و جزایی) نخواهد بود؟

and that everyone shall have in his account only that which he worked for,

اور یہ کہ انسان کو وہی ملتا ہے جو کرتا ہے

وَأَنَّ سَعْيَهُ سَوْفَ يُرَى

و اینکه تلاش او به زودی دیده خواهد شد؛

و اینکه البته پاداش سعی و عمل او را (در دنیا و برزخ) به وی بنمایند.

and that his work is surely seen

اور یہ کہ اس کی کوشش جلد دیکھی جائے گی

ثُمَّ يُجْزَاهُ الْجَزَاء الْأَوْفَى

سپس به تلاشش پاداش کامل خواهند داد؛

سپس (در آخرت) پاداش کامل آن را به او بدهند.

then, he shall be recompensed for it in full repayment

پھر اسے پورا بدلہ دیا جائے گا

وَأَنَّ إِلَى رَبِّكَ الْمُنتَهَى

و اینکه پایان [همه امور] به سوی پروردگارتوست؛

و اینکه کار خلق عالم به سوی خدا منتهی می‌شود.

and that the final return is to your lord,

اوریہ کہ سب کو آپ کے رب ہی کی طرف پہنچتا ہے

وَأَنَّهُ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى

و این اوست که می خنداند و می گریاند؛

و هم اوست که (بندگان را) شاد و خندان سازد و غمین و گریان گرداند.

that it is he who causes to laugh and causes to weep.

اور یہ کہ وہی ہنساتا ہے اوررلاتا ہے

وَأَنَّهُ هُوَ أَمَاتَ وَأَحْيَا

و هم اوست که می میراند و زنده می کند.

و هم اوست که بمیراند و باز زنده فرماید.

and that it is he who causes to die, and causes to live

اور یہ کہ وہی مارتا ہے اور زندہ کرتا ہے