فَلَيْسَ لَهُ الْيَوْمَ هَاهُنَا حَمِيمٌ

پس امروز او را در اینجا دوست مهربان و حمایت گری نیست؛

بدین سبب امروز هیچ خویش و دوستداری که به فریادش رسد در اینجا ندارد.

today he shall have no loyal friend here,

سو آج اس کا یہاں کوئی دوست نہیں

وَلَا طَعَامٌ إِلَّا مِنْ غِسْلِينٍ

و نه غذایی مگر چرکاب و کثافات [ی از بدن اهل دوزخ!]

و طعامی غیر از غسلین (چرک و پلیدی دوزخیان) نصیبش نیست.

nor any food except foul pus

اور نہ کھانا ہے مگر زخموں کا دھون

لَا يَأْكُلُهُ إِلَّا الْخَاطِؤُونَ

که آن را جز خطاکاران نمی خورند.

و آن طعام را کسی جز اهل دوزخ نمی‌خورد.

that none but sinners eat. `

اسے سوائے گناہگاروں کے کوئی نہیں کھائے گا

فَلَا أُقْسِمُ بِمَا تُبْصِرُونَ

پس سوگند یاد می کنم به آنچه [از محسوسات] می بینید،

قسم به آنچه (از آثار حق) می‌بینید.

i swear by all that you can see,

سو میں ان چیزوں کی قسم کھاتا ہوں جو تم دیکھتے ہو

وَمَا لَا تُبْصِرُونَ

و آنچه [از غیر محسوسات] نمی بینید،

و آنچه نمی‌بینید.

and all that you do not see,

اوران کی جو تم نہیں دیکھتے

إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ

بی تردید این قرآن، گفتار فرستاده ای بزرگوار است،

که قرآن به حقیقت (وحی خدا و) کلام رسول بزرگواری است.

that this is the speech of a noble messenger.

کہ بے شک یہ (قرآن) رسول کریم کی زبان سے نکلا ہے

وَمَا هُوَ بِقَوْلِ شَاعِرٍ قَلِيلًا مَا تُؤْمِنُونَ

و آن گفتار یک شاعر نیست، ولی جز اندکی ایمان نمی آورید،

و آن نه سخن شاعری (و گفتار خیالی و موهومی) است (گر چه) اندکی از شما مردم به آن ایمان می‌آورید.

it is not the speech of a poet little do you believe

اور وہ کسی شاعر کا قول نہیں (مگر) تم بہت ہی کم یقین کرتے ہو

وَلَا بِقَوْلِ كَاهِنٍ قَلِيلًا مَا تَذَكَّرُونَ

و گفتار کاهن هم نیست، ولی جز اندکی متذکّر نمی شوید.

و نه حرف کاهن غیبگوست (گر چه) اندکی از شما مردم متذکر حقایق آن می‌شوید.

nor is it the speech of a soothsayer little do you remember.

اور نہ ہی کسی جادوگر کا قول ہے تم بہت ہی کم غور کرتے ہو

تَنزِيلٌ مِّن رَّبِّ الْعَالَمِينَ

نازل شده از سوی پروردگار جهانیان است.

این قرآن تنزیل خدای عالمیان است.

(it is) a sending down from the lord of all the worlds.

وہ پرودگار عالم کا نازل کیا ہوا ہے

وَلَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنَا بَعْضَ الْأَقَاوِيلِ

و اگر [او] پاره ای از گفته ها را به دروغ بر ما می بست،

و اگر (محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلّم) از دروغ به ما برخی سخنان را می‌بست،

had he invented sayings against us,

اور اگر وہ کوئی بناوٹی بات ہمارے ذمہ لگاتا

لَأَخَذْنَا مِنْهُ بِالْيَمِينِ

ما او را به شدت می گرفتیم،

محققا ما او را (به قهر و انتقام) از یمینش می‌گرفتیم.

we would have seized him by the right hand

تو ہم اس کا داہنا ہاتھ پکڑ لیتے

ثُمَّ لَقَطَعْنَا مِنْهُ الْوَتِينَ

سپس رگ قلبش را پاره می کردیم؛

و رگ و تینش را قطع می‌کردیم.

then, we would surely have cut from him the aorta (vein)

پھر ہم اس کی رگِ گردن کاٹ ڈالتے

فَمَا مِنكُم مِّنْ أَحَدٍ عَنْهُ حَاجِزِينَ

در آن صورت هیچ کدام از شما مانع از عذاب او نبود،

و شما هیچ یک بر دفاع از او قادر نبودید.

not one of you could have prevented it from him.

پھر تم میں سے کوئی بھی اس سے روکنے والا نہ ہوتا

وَإِنَّهُ لَتَذْكِرَةٌ لِّلْمُتَّقِينَ

بی تردید این قرآن، وسیله پند و تذکری برای پرهیزکاران است.

و این قرآن به حقیقت پند و تذکر پرهیزکاران عالم است.

indeed, it is a reminder to those who fear allah,

اور بے شک وہ تو پرہیزگاروں کے لیے ایک نصیحت ہے

وَإِنَّا لَنَعْلَمُ أَنَّ مِنكُم مُّكَذِّبِينَ

و ما به یقین می دانیم که از میان شما انکارکنندگانی هست.

و البته ما می‌دانیم که شما برخی تکذیب آن می‌کنید.

we know that there are some among you who will belie.

اور بے شک ہم جانتے ہیں کہ بعض تم میں سے جھٹلانے والے ہیں

وَإِنَّهُ لَحَسْرَةٌ عَلَى الْكَافِرِينَ

و این انکار قطعاً مایه حسرت کافران است،

و تکذیبش عاقبت مایه ندامت کافران است.

indeed, it is a sorrow to the unbelievers

اور بے شک وہ کفار پر باعث حسرت ہے

وَإِنَّهُ لَحَقُّ الْيَقِينِ

و بی تردید این قرآن، حقّی یقینی است.

و این حق و حقیقت محض است.

yet it is a certain truth.

اور بے شک وہ یقین کرنے کے قابل ہے

فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيمِ

پس به نام پروردگارت تسبیح گوی.

پس به نام خدای بزرگوار خود تسبیح گوی و آن را به ستایش یاد کن.

exalt the name of your lord, the great.

پس اپنے رب کے نام کی تسبیح کر جو بڑا عظمت والا ہے

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ

درخواست کننده ای عذابی را که واقع شدنی است درخواست کرد،

سائلی از عذاب قیامت که وقوعش حتمی است (از رسول) پرسید (که آن عذاب چه مردمی راست).

a caller supplicated about a punishment to fall on

ایک سوال کرنے والے نے اس عذاب کا سوال کیا جو واقع ہونے والا ہے

لِّلْكَافِرينَ لَيْسَ لَهُ دَافِعٌ

[عذابی که] ویژه کافران است، [و] آن را بازدارنده ای نیست.

(بداند که) بر فرقه کافران است و هیچ کس از آنان دفع نتواند کرد.

the unbelievers which none can prevent.

کافرو ں کے لیے کہ اس کا کوئی ٹالنے والا نہیں

مِّنَ اللَّهِ ذِي الْمَعَارِجِ

[این عذاب] از سوی خدای صاحب درجات است.

که آن عذاب از (قهر) خدای مالک آسمانهاست (یا مراد عذاب واقع بر نعمان بن حارث است که به نصب خلافت علی علیه السلام بر رسول صلی اللّه علیه و آله و سلّم اعتراض کرد، رسول صلّی اللّه علیه و آله و سلّم فرمود: به امر خدا کردم. او گفت: اگر چنین است خدایا بر من عذابی فرست. فورا سنگی از آسمان بر فرقش رسید و هلاک شد).

(a punishment) from allah, the owner of the elevated passages.

جس الله کی طرف سے واقع ہو گا جو سیڑھیوں کا (یعنی آسمانوں کا) مالک ہے

تَعْرُجُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ

فرشتگان و روح در روزی که مقدارش پنجاه هزار سال است به سوی او بالا می روند.

فرشتگان و روح الامین (برای اخذ فرمان) به سوی (عرش) خدا بالا روند در روزی که مدتش پنجاه هزار سال خواهد بود.

to him the angels and the spirit (gabriel) ascend in a day, the measure of which is fifty thousand years.

(جن سیڑھیوں سے) فرشتے اور اہلِ ایمان کی روحیں اس کے پاس چڑھ کر جاتی ہیں (اور وہ عذاب) اس دن ہو گا جس کی مقدار پچاس ہزار سال کی ہے

فَاصْبِرْ صَبْرًا جَمِيلًا

پس صبر کن صبری نیکو [صبری که در کنارش جزع و ناخشنودی نباشد.]

پس صبر نیکو پیش گیر.

therefore be patient, with a beautiful patience;

آپ اچھی طرح سے صبر کیے رہیں

إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُ بَعِيدًا

دشمنان و مخالفان، آن [عذاب] را دور می بینند

که این مردم آن روز را بسیار دور (از امکان) بینند.

they see it as being far off;

بے شک وہ اسے دور دیکھتے ہیں

وَنَرَاهُ قَرِيبًا

و ما آن را نزدیک می بینیم.

و ما نزدیک (به وقوع) می‌بینیم.

but we see it near.

اور ہم اسے قریب دیکھتے ہیں

يَوْمَ تَكُونُ السَّمَاء كَالْمُهْلِ

روزی که آسمان چون فلز گداخته گردد

روزی که آسمان چون فلز گداخته شود.

on that day the heaven shall become like molten copper,

جس دن آسمان پگھلے ہوئے تانبے کی مانند ہوگا

وَتَكُونُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ

و کوه ها مانند پشم رنگینِ حلاجی شده شود

و کوهها مانند پشم زده متلاشی گردند.

and the mountains shall be like puffs of wool.

اور پہاڑ دھنی ہوئی رنگداراؤن کی طرح ہوں گے

وَلَا يَسْأَلُ حَمِيمٌ حَمِيمًا

و هیچ خویشاوند و دوست صمیمی از [اوضاع و احوال] خویشاوند و دوست صمیمی اش نپرسد!

و هیچ کس از خویش خود جویا نشود.

no loyal friend will ask another loyal friend

اور کوئی دوست کسی دوست کو نہیں پوچھے گا