كَلَّا بَلْ تُحِبُّونَ الْعَاجِلَةَ

[اینکه می پندارید قیامتی در کار نیست] این چنین نیست، بلکه شما عاشق ایندنیای زودگذر هستید،

هرگز، بلکه شما (کافران لجوج) تمام دنیای نقد عاجل را دوست دارید.

yet you love this hasty world

ہر گز نہیں بلکہ تم تو دنیا کو چاہتے ہو

وَتَذَرُونَ الْآخِرَةَ

و همواره آخرت را [برای این عشق بی پایه] رها می کنید.

و به کلی کار آخرت را واگذارید.

and are heedless of the everlasting life.

اور آخرت کو چھوڑتے ہو

وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَّاضِرَةٌ

در آن روز چهره هایی شاداب است؛

آن روز رخسار طایفه‌ای (از شادی) بر افروخته و نورانی است.

on that day there shall be radiant faces,

کئی چہرے اس دن تر و تازہ ہو ں گے

إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ

[با دیده دل] به پروردگارش نظر می کند

و به چشم قلب جمال حق را مشاهده می‌کنند.

gazing towards their lord.

اپنے رب کی طرف دیکھتے ہوں گے

وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ بَاسِرَةٌ

و چهره هایی عبوس و درهم کشیده است؛

و رخسار گروهی دیگر عبوس و غمگین است.

and on that day there shall be scowling faces,

اور کتنے چہرے اس دن اداس ہو ں گے

تَظُنُّ أَن يُفْعَلَ بِهَا فَاقِرَةٌ

چون یقین دارند که در معرض عذابی کمرشکن قرار خواهند گرفت.

که می‌دانند حادثه ناگواری در پیش است که پشت آنها را می‌شکند.

so they might think the calamity had been inflicted upon them.

خیال کر رہے ہوں گے کہ ان کے ساتھ کمر توڑ دینے والی سختی کی جائے گی

كَلَّا إِذَا بَلَغَتْ التَّرَاقِيَ

این چنین نیست [که می پندارد] ، هنگامی که جان به گلوگاه رسد،

چنین نیست (که منکران قیامت پنداشتند. باش تا) آن گاه که جانشان به گلو رسد.

but, when (the soul) reaches the collar bone

نہیں نہیں جب کہ جان گلے تک پہنچ جائے گی

وَقِيلَ مَنْ رَاقٍ

و [کسان بیمار] گویند: درمان کننده این بیمار کیست؟

و (اهلش) گویند: کیست که چاره درد این بیمار تواند کرد؟

and it is said: `who is a healing chanter? `

اورلوگ کہیں گے کوئی جھاڑنے والا ہے

وَظَنَّ أَنَّهُ الْفِرَاقُ

و [بیمار] یقین می کند [که با رسیدن جان به گلوگاه] زمان جدایی [از دنیا، ثروت، زن و فرزند] فرا رسیده است!

و بیمار خود یقین به مفارقت از دنیا کند (که ملک موت را به چشم ببیند).

and when he thinks it is the time of departure

اور وہ خیال کرے گا کہ یہ وقت جدائی کا ہے

وَالْتَفَّتِ السَّاقُ بِالسَّاقِ

و [از سختی جان کندن] ساق به ساق به هم پیچد؛

و ساقهای پا (از شدت غم عقبی و حسرت دنیا) به هم در پیچد.

and when leg is intertwined with leg,

اور ایک پنڈلی دوسری پنڈلی سے لپٹ جائے گی

إِلَى رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ الْمَسَاقُ

آن روز، روز سوق و مسیر به سوی پروردگار توست.

در آن روز خلق را به سوی خدا خواهند کشید.

upon that day the driving shall be to your lord.

تیرے رب کی طرف اس دن چلنا ہوگا

فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلَّى

[در آن حال فرشتگان می گویند: این به کام مرگ افتاده] نه [دعوت پیامبر را] باور کرد، و نه نماز خواند؛

پس (آن روز وای بر آن که چون ابو جهل) حق را تصدیق نکرد و نماز (و طاعتش) بجا نیاورد.

because, he neither believed nor prayed;

پھر نہ تو اس نے تصدیق کی اور نہ نماز پڑھی

وَلَكِن كَذَّبَ وَتَوَلَّى

بلکه [در میان اجتماعات] تکذیب کرد و روی گرداند؛

بلکه (خدا را) تکذیب کرد و (از حکمش) رو بگردانید.

he belied the truth and turned away;

بلکہ جھٹلایا اورمنہ موڑا

ثُمَّ ذَهَبَ إِلَى أَهْلِهِ يَتَمَطَّى

سپس متکبرانه و خرامان به سوی کسانش رفت.

و آن گاه با تکبر و نخوت به سوی اهل خویش روی آورد.

then went arrogantly to his household.

پھر اپنے گھر والوں کی طرف اکڑتا ہوا چلا گیا

أَوْلَى لَكَ فَأَوْلَى

[و گویند: با این وضعی که داری، عذاب دوزخ] برای تو شایسته تر است، شایسته تر!

(به وی خطاب شود) وای (بر زندگی) و (صد) وای بر (مرگ) تو.

near to you and nearer,

(اے انسان) تیرے لیے افسوس پرافسوس ہے

ثُمَّ أَوْلَى لَكَ فَأَوْلَى

باز هم شایسته تر است شایسته تر.

پس (از مرگ هم) وای (بر برزخ) و (صد) وای بر (روز محشر) تو.

then nearer to you and nearer!

پھر تیرے لیے افسوس پر افسوس ہے

أَيَحْسَبُ الْإِنسَانُ أَن يُتْرَكَ سُدًى

آیا انسان گمان می کند بیهوده و مهمل [و بدون تکلیف و مسؤولیت] رها می شود؟!

آیا آدمی می‌پندارد که او را مهمل (از تکلیف و ثواب و عقاب) گذارند (و غرضی در خلقتش منظور ندارند).

does the human think he will be left to roam at will?

کیاانسان یہ سمجھ رہا ہے کہ وہ یونہی چھوڑ دیا جائے گا

أَلَمْ يَكُ نُطْفَةً مِّن مَّنِيٍّ يُمْنَى

آیا نطفه ای از منی که در رحم ریخته می شود نبود؟

آیا آدمی قطره آب نطفه نبود که (در رحم) ریزند؟

what, was he not an ejaculated drop (of sperm)?

کیا وہ ٹپکتی منی کی ایک بوند نہ تھا

ثُمَّ كَانَ عَلَقَةً فَخَلَقَ فَسَوَّى

سپس علقه شد و خدا او را آفرید و اندامش را درست و نیکو ساخت،

و پس از نطفه خون بسته شد و آن گاه (خدایش به این صورت زیبای حیرت انگیز) آفرید و آراسته ساخت.

then he was a clot of blood, then he created and formed him

پھر وہ لوتھڑا بنا پھر الله نے اسے بنا کر ٹھیک کیا

فَجَعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْأُنثَى

و از او دو زوج به وجود آورد یکی نر و دیگر ماده،

پس آن گاه از او دو صنف نر و ماده پدید آورد.

and made from him two kinds, male and female.

پھر اس نے مرد و عورت کا جوڑا بنایا

أَلَيْسَ ذَلِكَ بِقَادِرٍ عَلَى أَن يُحْيِيَ الْمَوْتَى

آیا چنین نیرومند آگاهی توانا نیست که مردگان را زنده کند؟

آیا چنین خدای (با قدرت و حکمت) باز نتواند مردگان را زنده گرداند؟

what, is he then unable to revive the dead?

پھر کیا وہ الله مردے زندہ کردینے پر قادر نہیں

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

هَلْ أَتَى عَلَى الْإِنسَانِ حِينٌ مِّنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُن شَيْئًا مَّذْكُورًا

آیا بر انسان زمانی از روزگار گذشت که چیزی در خور ذکر نبود؟

آیا بر انسان روزگارانی نگذشت که چیزی هیچ لایق ذکر نبود؟

indeed, there came upon the human a period of time when he was an unremembered thing.

انسان پر ضرور ایک ایسا زمانہ بھی آیا ہے کہ اس کا کہیں کچھ بھی ذکر نہ تھا

إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنسَانَ مِن نُّطْفَةٍ أَمْشَاجٍ نَّبْتَلِيهِ فَجَعَلْنَاهُ سَمِيعًا بَصِيرًا

ما انسان را از نطفه آمیخته و مختلطی [از مواد و عناصر] آفریدیم و او را از حالتی به حالتی و شکلی به شکلی [از نطفه به علقه، از علقه به مضغه، از مضغه به استخوان تا طفلی کامل] درآوردیم، پس او را شنوا و بینا قرار دادیم.

ما انسان را از آب نطفه مختلط (بی حس و شعور) خلق کردیم و او را می‌آزماییم و بدین سبب دارای قوای چشم و گوش (و مشاعر و عقل و هوش) گردانیدیم.

we have created the human from a (sperm) drop, a mixture, testing him; we made him to hear and see.

بے شک ہم نے انسان کو ایک مرکب بوند سے پیدا کیا ہم اس کی آزمائش کرنا چاہتے تھے پس ہم نے اسے سننے والا دیکھنے والا بنا دیا

إِنَّا هَدَيْنَاهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًا وَإِمَّا كَفُورًا

ما راه را به او نشان دادیم یا سپاس گزار خواهد بود یا ناسپاس.

ما به حقیقت راه (حق و باطل) را به او نمودیم حال خواهد (هدایت پذیرد و) شکر (این نعمت) گوید و خواهد (آن نعمت را) کفران کند.

indeed, we have guided him to the path, he is either grateful or ungrateful.

بے شک ہم نے اسے راستہ دکھا دیا یا تو وہ شکر گزار ہے اور یا ناشکرا

إِنَّا أَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ سَلَاسِلَا وَأَغْلَالًا وَسَعِيرًا

ما برای کافران زنجیرها و بندها و آتش فروزان آماده کرده ایم.

ما برای (کیفر) کافران غل و زنجیرها و آتش سوزان مهیّا ساخته‌ایم.

indeed, for the unbelievers we have prepared chains, fetters and a blazing (fire).

بے شک ہم نے کافروں کے لیے زنجیریں اور طوق اور دھکتی آگ تیار کر رکھی ہے

إِنَّ الْأَبْرَارَ يَشْرَبُونَ مِن كَأْسٍ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُورًا

همانا نیکان همواره از جامی می نوشند که نوشیدنی اش آمیخته به کافور [آن ماده سرد، سپید و معطر] است.

نکوکاران عالم (که در این آیه حضرت علی و فاطمه و حسنین علیهم السّلام و شیعیانشان به اجماع خاصّه و اخبار عامّه مقصودند) در بهشت از جام شرابی نوشند که طبعش (در لطف و رنگ و بوی) کافور است.

but the righteous shall drink of a goblet mixed with camphor;

بے شک نیک ایسی شراب کے پیالے پئیں گے جس میں چشمہ کافور کی آمیزش ہو گی