بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا

سوگند به خورشید و گسترش روشنی اش

قسم به آفتاب و تابش آن (هنگام رفعتش).

by the sun and its midmorning,

وَالْقَمَرِ إِذَا تَلَاهَا

و به ماه هنگامی که از پی آن برآید

و قسم به ماه آن گاه که در پی آفتاب تابان در آید.

by the moon, which follows it,

وَالنَّهَارِ إِذَا جَلَّاهَا

و به روزچون خورشید را به خوبی آشکار کند

و قسم به روز هنگامی که جهان را روشن سازد.

by the day, when it displays it,

وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَاهَا

و به شب هنگامی که خورشید را فرو پوشد

و به شب وقتی که عالم را در پرده سیاهی کشد.

by the night, when it envelops it!

وَالسَّمَاء وَمَا بَنَاهَا

و به آسمان و آنکه آن را بنا کرد

و قسم به آسمان بلند و آن که این کاخ رفیع را بنا کرد.

by the heaven and who built it,

وَالْأَرْضِ وَمَا طَحَاهَا

و به زمین و آنکه آن را گستراند

و به زمین و آن که آن را بگسترد.

by the earth and who spread it,

وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا

و به نفس و آنکه آن را درست و نیکو نمود،

و قسم به نفس ناطقه انسان و آن که او را نیکو به حد کمال بیافرید.

by the soul and who shaped it

فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا

پس بزه کاری و پرهیزکاری اش را به او الهام کرد.

و به او شر و خیر او را الهام کرد.

and inspired it with its sin and its piety,

قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّاهَا

بی تردید کسی که نفس را [از آلودگی پاک کرد و] رشد داد، رستگار شد.

(قسم به این آیات الهی) که هر کس نفس ناطقه خود را از گناه و بدکاری پاک و منزه سازد به یقین (در دو عالم) رستگار خواهد بود.

prosperous is he who purified it,

وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّاهَا

و کسی که آن را [به آلودگی ها و امور بازدارنده از رشد] بیالود [از رحمت حق] نومید شد.

و هر که او را (به کفر و گناه) پلید گرداند البته (در دو جهان) زیانکار خواهد گشت.

and failed is he who buried it!

كَذَّبَتْ ثَمُودُ بِطَغْوَاهَا

قوم ثمود به سبب سرکشی و طغیانش [پیامبرشان را] تکذیب کرد،

طایفه ثمود از غرور و سرکشی (پیغمبر خود صالح را) تکذیب کردند.

thamood belied in their pride

إِذِ انبَعَثَ أَشْقَاهَا

زمانی که بدبخت ترینشان به پا خاست.

هنگامی که شقی‌ترینشان (قدار بن سالف) بر انگیخته شد (تا ناقه صالح را پی کند).

when the most wicked of them broke forth,

فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ نَاقَةَ اللَّهِ وَسُقْيَاهَا

پس فرستاده خدا به آنان گفت: ناقه خدا و آبشخورش را [واگذارید]

و رسول خدا (صالح) به آنها گفت: این ناقه آیت خداست، از خدا بترسید و آن را سیراب گردانید.

the messenger of allah said to them: `( this is) the shecamel of allah, let her drink. `

فَكَذَّبُوهُ فَعَقَرُوهَا فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُم بِذَنبِهِمْ فَسَوَّاهَا

ولی به تکذیب او برخاستند و ناقه را پی کردند، و در نتیجه پروردگارشان به خاطر گناهشان عذاب سختی بر آنان فرو ریخت و همه قوم را با خاک یکسان و برابر ساخت؛

آن قوم رسول را تکذیب و ناقه او را پی کردند، خدا هم آنان را به کیفر (ظلم و) گناهشان هلاک ساخت و شهرشان را با خاک یکسان نمود.

but they belied him, and hamstrung her. so their lord crushed them for their sin and leveled it (their village).

وَلَا يَخَافُ عُقْبَاهَا

و خدا از سرانجام آن کار [که نابودی ستمکاران است] پروایی ندارد.

و هیچ باک از هلاک آنها نمی‌داشت (یا آنها هیچ از عاقبت بدگناه خود نمی‌ترسیدند).

he does not fear the result (of their destruction).

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى

سوگند به شب هنگامی که فرو پوشد

قسم به شب تار هنگامی که (جهان را در پرده سیاه) بپوشاند.

by the night, when it envelops,

وَالنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّى

و به روز هنگامی که آشکار شود

و قسم به روز هنگامی که روشن و فروزان گردد.

and by the day when it unveils.

وَمَا خَلَقَ الذَّكَرَ وَالْأُنثَى

و به آنکه نر و ماده آفرید؛

و قسم به مخلوقات عالم که خدا همه را جفت نر و ماده بیافرید.

and by who created the male and female,

إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتَّى

همانا تلاشتان گوناگون و پراکنده است؛

(قسم به این آیات الهی) که سعی و کوشش شما مردم بسیار مختلف است (برخی بر صلاح و برخی بر فساد می‌کوشید).

your striving is indeed to different ends!

فَأَمَّا مَن أَعْطَى وَاتَّقَى

اما کسی که [ثروتش را در راه خدا] انفاق کرد و پرهیزکاری پیشه ساخت

اما هر کس عطا و احسان کرد و خدا ترس و پرهیزکار شد.

for him that gives and fears (allah)

وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى

و وعده نیکوتر را [که وعده خدا نسبت به پاداش انفاق و پرهیزکاری است] باور کرد؛

و به نیکویی (یعنی به نعیم آخرت با هر خیر و سعادت که در قرآن بیان شده) تصدیق کرد.

and believes in the finest,

فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى

پس به زودی او را برای راه آسانی [که انجام همه اعمال نیک به توفیق خداست] آماده می کنیم

ما هم البته کار او را (در دو عالم) سهل و آسان می‌گردانیم.

we shall surely ease him to the path of easing;

وَأَمَّا مَن بَخِلَ وَاسْتَغْنَى

و اما کسی که [از انفاق ثروت] بخل ورزید و خود را بی نیاز نشان داد

اما هر کس بخل ورزید و خود را (از لطف خدا) بی نیاز دانست.

but for him that is a miser, and sufficed,

وَكَذَّبَ بِالْحُسْنَى

و وعده نیکوتر را تکذیب کرد،

و نیکویی را تکذیب کرد.

and he belied the finest

فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى

پس او را برای راه سخت و دشواری [که سلب هرگونه توفیق از اوست] آماده می کنیم،

پس به زودی کار او را (در دو عالم) دشوار می‌کنیم.

we shall surely ease for him the path of hardship (the fire).

وَمَا يُغْنِي عَنْهُ مَالُهُ إِذَا تَرَدَّى

و هنگامی که [به چاه هلاکت و گودال گور] سقوط کند ثروتش [چیزی از عذاب خدا] را از او دفع نمی کند.

و گاه عذاب و هلاکت داراییش وی را هیچ نجات نتواند داد.

when he falls (into hell), his wealth will not help him.

إِنَّ عَلَيْنَا لَلْهُدَى

بی تردید هدایت کردن بر عهده ماست.

و البته بر ماست که (خلق را) هدایت کنیم.

indeed, guidance is ours,

وَإِنَّ لَنَا لَلْآخِرَةَ وَالْأُولَى

و به یقین دنیا و آخرت در سیطره مالکیّت ماست.

و ملک دنیا و آخرت از ماست (به هر که بخواهیم و صلاح دانیم می‌بخشیم).

and to us belong the last and the first.

فَأَنذَرْتُكُمْ نَارًا تَلَظَّى

پس شما را از آتشی که زبانه می کشد بیم می دهم.

من شما را از آتش شعله‌ور دوزخ ترسانیدم و آگاه ساختم.

i have now warned you of the blazing fire,