لَا يَصْلَاهَا إِلَّا الْأَشْقَى

[که] جز بدبخت ترین مردم در آن در نیایند.

که هیچ کس در آن آتش در نیفتد مگر شقی‌ترین خلق.

in which none shall be roasted except the most wretched sinner,

جس میں صرف وہی بد بخت داخل ہوگا

الَّذِي كَذَّبَ وَتَوَلَّى

همان که [دین را] تکذیب کرد و از آن روی گردانید.

همان کس که (آیات و رسل حق را) تکذیب کرد و روی از آن بگردانید.

who belied and turned away,

جس نے جھٹلایا اورمنہ موڑا

وَسَيُجَنَّبُهَا الْأَتْقَى

و به زودی پرهیزکارترین [مردم] را از آن دور می دارند.

و اهل تقوا را از آن آتش دور سازند.

and from which the cautious shall be distanced.

اوراس آگ سے وہ بڑا پرہیز گار دور رہے گا

الَّذِي يُؤْتِي مَالَهُ يَتَزَكَّى

همان که مال خود را انفاق می کند تا [مال] رشد و نمو کند.

آن کس که مال خود را (به فقیران اسلام) به وجه زکات بدهد.

he who gives his wealth to be purified,

جو اپنا مال دیتا ہے تاکہ وہ پاک ہو جائے

وَمَا لِأَحَدٍ عِندَهُ مِن نِّعْمَةٍ تُجْزَى

و هیچ کس را نزد خدا حق نعمتی نیست تا این مالی که انفاق کرده به عنوان پاداش آن نعمت به حساب او گذارد.

و حال آنکه هیچ کس بر وی حق نعمت ندارد تا به پاداش آن بدهد.

and confers no favor upon anyone for recompense

اور اس پر کسی کا کوئی احسان نہیں کہ جس کا بدلہ دیا جائے

إِلَّا ابْتِغَاء وَجْهِ رَبِّهِ الْأَعْلَى

بلکه [انفاق کننده با تقوا مال خود را در راه خدا انفاق می کند] تا خشنودی پروردگار والایش را به دست آورد.

(او احسان نکند) جز در طلب رضای خدای خود که برتر و بالاترین موجودات است.

seeking only the face of his lord, the most high,

وہ تو صرف اپنے سب سے برتر رب کی رضا مندی کے لیے دیتا ہے

وَلَسَوْفَ يَرْضَى

و [بی تردید] به زودی [در قیامت با دریافت لطف، رحمت حق و پاداش بی پایان او] خشنود خواهد شد.

و البته (در بهشت آخرت به آن نعمتهای ابدی) خشنود خواهد گردید.

surely, he shall be satisfied.

اوروہ عنقریب خوش ہو جائے گا

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

وَالضُّحَى

سوگند به ابتدای روز [وقتی که خورشید پرتو افشانی می کند]

قسم به روز روشن (یا هنگام ظهر آن).

by the midmorning,

دن کی روشنی کی قسم ہے

وَاللَّيْلِ إِذَا سَجَى

و سوگند به شب آن گاه که آرام گیرد،

و قسم به شب به هنگام آرامش آن.

and by the night when it covers,

اور رات کی جب وہ چھا جائے

مَا وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَمَا قَلَى

که پروردگارت تو را رها نکرده و مورد خشم و کینه قرار نداده است.

که خدای تو هیچ گاه تو را ترک نگفته و بر تو خشم ننموده است (چهل روز بر رسول وحی نیامد، دشمنان به طعنه گفتند: خدا از محمد قهر کرده. این آیه رد بر آنهاست).

your lord has not forsaken you (prophet muhammad), nor does he hate you.

آپ کے رب نے نہ آپ کو چھوڑا ہے اور نہ بیزار ہوا ہے

وَلَلْآخِرَةُ خَيْرٌ لَّكَ مِنَ الْأُولَى

و بی تردید آخرت برای تو از دنیا بهتر است،

و البته عالم آخرت برای تو بسی بهتر از نشأه دنیاست.

the last shall be better for you than the first.

اور البتہ آخرت آپ کے لیے دنیا سے بہتر ہے

وَلَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضَى

و به زودی پروردگارت بخششی به تو خواهد کرد تا خشنود شوی.

و پروردگار تو به زودی به تو چندان عطا کند که تو راضی شوی (در دنیا نصرت و در آخرت مقام شفاعت به تو بخشد).

your lord will give you, and you will be satisfied.

اور آپ کا رب آپ کو (اتنا) دے گا کہ آپ خوش ہو جائیں گے

أَلَمْ يَجِدْكَ يَتِيمًا فَآوَى

آیا تو را یتیم نیافت، پس پناه داد؟

آیا خدا تو را یتیمی نیافت که در پناه خود جای داد؟

did he not find you an orphan and give you shelter?

کیا اس نے آپ کو یتیم نہیں پایا تھا پھر جگہ دی

وَوَجَدَكَ ضَالًّا فَهَدَى

و تو را بدون شریعت نیافت، پس به شریعت هدایت کرد؟

و تو را (در بیابان مکه) ره گم کرده و حیران یافت (در طفولیت که حلیمه دایه‌ات آورد تا به جدّت عبد المطّلب سپارد در راه مکه گم شدی، حلیمه و عبد المطلب سخت پریشان شدند و خدا زود آنها را به تو) ره نمایی کرد.

did he not find you a wanderer so he guided you?

اور آپ کو (شریعت سے) بے خبر پایا پھر (شریعت کا) راستہ بتایا

وَوَجَدَكَ عَائِلًا فَأَغْنَى

و تو را تهیدست نیافت، پس بی نیاز ساخت؟

و باز تو را فقیر (الی الله) یافت (به دولت نبوت) توانگر کرد (و نعمت رسالت عطا نمود).

did he not find you poor and suffice you?

اوراس نے آپ کو تنگدست پایا پھر غنی کر دیا

فَأَمَّا الْيَتِيمَ فَلَا تَقْهَرْ

و اما [به شکرانه این همه نعمت] یتیم را خوار و رانده مکن

پس تو هم یتیم را هرگز میازار.

do not oppress the orphan,

پھر یتیم کو دبایا نہ کرو

وَأَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ

و تهیدست حاجت خواه را [به بانگ زدن] از خود مران

و فقیر و گدای سائل را به زجر مران.

nor drive away the one who asks.

اورسائل کو جھڑکا نہ کرو

وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ

و نعمت های پروردگارت را بازگو کن.

و اما نعمت پروردگارت را (که مقام نبوت و تقرب کامل به خدا یافتی، بر امت) باز گو.

but tell of the favors of your lord!

اورہر حال میں اپنے رب کے احسان کا ذکر کیا کرو

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ

آیا سینه ات را [به نوری از سوی خود] گشاده نکردیم؟

(ای رسول گرامی) آیا ما تو را (به نعمت حکمت و رسالت) شرح صدر (و بلندی همّت) عطا نکردیم؟

have we not expanded your chest for you (prophet muhammad),

کیا ہم نے آپ کا سینہ نہیں کھول دیا

وَوَضَعْنَا عَنكَ وِزْرَكَ

و بار گرانت را فرو ننهادیم؟

و بار سنگین (گناه) را (به اعطای مقام عصمت) از تو برداشتیم.

and relieved you of your burden

اور کیا آپ سے آپ کا وہ بوجھ نہیں اتار دیا

الَّذِي أَنقَضَ ظَهْرَكَ

همان بار گرانی که پشتت را شکست.

در صورتی که آن بار سنگین ممکن بود پشت تو را گران دارد.

that weighed down your back?

جس نے آپ کی کمر جھکا دی تھی

وَرَفَعْنَا لَكَ ذِكْرَكَ

و آوازه ات را برایت بلند نکردیم؟

و نام نکوی تو را (به رغم دشمنان، در عالم) بلند کردیم.

have we not raised your remembrance?

اور ہم نے آپ کا ذکر بلند کر دیا

فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا

پس بی تردید با دشواری آسانی است.

پس (بدان که به لطف خدا) با هر سختی البته آسانی هست.

indeed, hardship is followed by ease,

پس بے شک ہر مشکل کے ساتھ آسانی ہے

إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا

[آری] بی تردید با دشواری آسانی است.

و با هر سختی البته آسانی هست.

indeed, hardship is followed by ease!

بے شک ہر مشکل کے ساتھ آسانی ہے

فَإِذَا فَرَغْتَ فَانصَبْ

پس هنگامی که [از کار بسیار مهم تبلیغ] فراغت می یابی، به عبادت و دعا بکوش

پس چون از نماز و طاعت پرداختی برای دعا همت مصروف دار.

so, when you have finished (your prayer), labor (in supplication),

پس جب آپ (تبلیغ احکام سے) فارغ ہوں تو ریاضت کیجئے

وَإِلَى رَبِّكَ فَارْغَبْ

و مشتاقانه به سوی پروردگارت رو آور.

و به سوی خدای خود همیشه متوجه و مشتاق باش.

and let your longing be for your lord (in humility).

اور اپنے رب کی طرف دل لگائیے