بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

وَالذَّارِيَاتِ ذَرْوًا

سوگند به بادهای افشان کننده [که ابرهای باران زا و گرده های نرینه و مادینه گیاهان را می افشانند.]

قسم به نفس بادهای عالم که (به امر حق بذرافشانی کنند و تخم نباتات را به هر جا) نیکو بپرا کنند.

by the scatterers (the wind) scattering,

قسم ہے ان ہواؤں کی جو (غبار وغیرہ) اڑانے والی ہیں

فَالْحَامِلَاتِ وِقْرًا

سوگند به ابرهایی که بار سنگین باران را با خود [به نواحی مختلف] حمل می کنند.

قسم به ابرها که بار سنگین (باران را به امر حق) به دوش گیرند (تا به هر جا مأمورند فرو بارند).

then the bearers of weight (the clouds),

پھر ا ن بادلوں کی جو بوجھ (بارش کا) اٹھانے والے ہیں

فَالْجَارِيَاتِ يُسْرًا

و سوگند به کشتی هایی که به آسانی روی آب دریاها روانند.

قسم به کشتی‌ها که آسان (به روی آب) روان شوند.

then the easy runners (the ships);

پھر ان کشتیوں کی جو نرمی سے چلنے والی ہیں

فَالْمُقَسِّمَاتِ أَمْرًا

و سوگند به فرشتگانی که [به امر خدا] کارها را [برای تدبیر امور هستی میان خود] تقسیم می کنند،

قسم به فرشتگان که کار جهانیان را (به اذن خدا) قسمت کنند.

then by the distributors (angels), ordered;

پھر ان فرشتوں کی جو حکم کے موافق چیزیں تقسیم کرنے واے ہیں

إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَصَادِقٌ

که بی تردید آنچه را [از اوضاع و احوال روز جزا] به شما وعده می دهند، راست ویقینی است.

قسم به اینان که آنچه شما را وعده دادند همه صدق و حقیقت است.

indeed, that which you are promised is true,

بے شک جس قیامت کا تم سے وعدہ کیا جاتا ہےوہ سچ ہے

وَإِنَّ الدِّينَ لَوَاقِعٌ

وقطعاً [روز] جزا واقع خواهد شد.

و البته جزای اعمال، روزی واقع خواهد گردید.

and the recompense shall surely happen.

اور بے شک اعمال کی جزا ضرور ہونے والی ہے

وَالسَّمَاء ذَاتِ الْحُبُكِ

و سوگند به آسمان که داری اعتدال و زیبایی و آراستگی است؛

قسم به آسمان که در آن راههای بسیار است.

by the heaven with its passages,

آسمان جالی دار کی قسم ہے

إِنَّكُمْ لَفِي قَوْلٍ مُّخْتَلِفٍ

که شما [در رابطه با قرآن و حقایقی که قرآن با دلیل و برهان اثبات می کند] در گفتاری متناقض و گوناگون هستید.

که شما (مردم نادان) در اختلاف سخن باز ماندید (و حقیقت قرآن و رسول حق را نیافته شعر و سحر و ساحرش خواندید).

surely, you are in different sayings,

البتہ تم پیچیدہ بات میں پڑے ہوئے ہو

يُؤْفَكُ عَنْهُ مَنْ أُفِكَ

از قرآن [به باطل] منحرف می شود کسی که [از خیر و سعادت] منحرف شده است.

از این قرآن هر که را شایسته فهم آن نبود هم آخر روگردان کنند.

and are turned away from him who is turned.

قرآن سے وہی روکا جاتا ہےجوازل سے گمراہ ہے

قُتِلَ الْخَرَّاصُونَ

مرگ بر دروغ پردازان [که بدون دلیل و به ناحق درباره قرآن و حقایقش سخن پراکنی می کنند.]

کشته باد و نابود آنان که دروغ بندند (و قرآن را سحر و فسانه برخوانند).

woe to the liars

اٹکل پچو باتیں بنانے والے غارت ہوں

الَّذِينَ هُمْ فِي غَمْرَةٍ سَاهُونَ

همانان که در جهالتی عمیق و فراگیر در بی خبری و غفلتی سنگین فرو رفته اند!

آنان که در ضلالت و غفلت زیستند.

who are heedless in the immersion.

وہ جو غفلت میں بھولے ہوئے ہیں

يَسْأَلُونَ أَيَّانَ يَوْمُ الدِّينِ

[همواره] می پرسند: روز جزا چه زمانی خواهد بود؟

باز می‌پرسند که پس این روز جزاکی خواهد بود؟

`when will the day of judgement be? ` they ask.

پوچھتے ہیں فیصلے کا دن کب ہوگا

يَوْمَ هُمْ عَلَى النَّارِ يُفْتَنُونَ

همان روزی است که آنان را در آتش می سوزانند.

آن روز خواهد بود که آنها را به آتش بسوزانند و معذّب کنند.

on that day they shall be tried at the fire,

جس دن وہ آگ پر عذاب دیے جائیں گے

ذُوقُوا فِتْنَتَكُمْ هَذَا الَّذِي كُنتُم بِهِ تَسْتَعْجِلُونَ

[و به آنان گویند:] عذابتان را بچشید، این همان عذابی است که [از روی ریشخند] شتاب در آمدنش را می خواستید.

(و خطاب قهر کنند که) اینک بچشید کیفر خود را، این همان عذابی است که خود به تعجیل می‌خواستید.

`taste your trial. this is what you have sought to hasten! `

اپنی شرارت کا مزہ چکہو یہی ہے وہ (عذاب) جس کی تم جلدی کرتے تھے

إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ

بی تردید پرهیزکاران در بهشت ها و چشمه سارهایند.

(آن روز) متقیان همه در بهشت و بر لب چشمه‌های آب غنوده‌اند.

the righteous shall live among gardens and fountains,

بے شک پرہیزگار باغات اور چشموں میں ہوں گے

آخِذِينَ مَا آتَاهُمْ رَبُّهُمْ إِنَّهُمْ كَانُوا قَبْلَ ذَلِكَ مُحْسِنِينَ

آنچه را پروردگارشان به آنان عطا کرده دریافت می کنند؛ زیرا که آنان پیش از این همواره نیکوکار بودند.

همان نعمتها که خدایشان به آنها عطا کند فراگیرند چرا که پیش از آن مردمی نیکوکار بودند.

receiving what their lord will give them because before this they were gooddoers.

لے رہے ہوں گے جو کچھ انہیں ان کا رب عطا کرے گا بے شک وہ اس سے پہلے نیکو کار تھے

كَانُوا قَلِيلًا مِّنَ اللَّيْلِ مَا يَهْجَعُونَ

آنان اندکی از شب را می خوابیدند [و بیشتر آن را به عبادت و بندگی می گذراندند.]

از شب اندکی را خواب می‌کردند.

they slept but a little at night,

وہ رات کے وقت تھوڑا عرصہ سویا کرتے تھے

وَبِالْأَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ

و سحرگاهان از خدا درخواست آمرزش می کردند.

و سحرگاهان از درگاه خدا طلب آمرزش و مغفرت می‌کردند.

and at dawn would ask forgiveness,

اور آخر رات میں مغفرت مانگا کرتے تھے

وَفِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِّلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ

و در اموالشان حقّی برای سائل تهیدست و محروم از معیشت بود.

و در اموالشان بر فقیر سائل و محروم حقّی منظور می‌داشتند.

and in their wealth was a share for whosoever asked and for whosoever was prevented.

اور ان کے مالوں میں سوال کرنے والے اور محتاج کا حق ہوتا تھا

وَفِي الْأَرْضِ آيَاتٌ لِّلْمُوقِنِينَ

در زمین برای اهل یقین نشانه هایی [بر توحید، ربوبیت و قدرت خدا] ست.

و (بدانید که) در روی زمین برای اهل یقین ادله‌ای (از قدرت الهی) پدیدار است.

for those with sure belief there are signs in the earth,

اور زمین میں یقین کرنے والوں کے لیے نشانیاں ہیں

وَفِي أَنفُسِكُمْ أَفَلَا تُبْصِرُونَ

و [نیز] در وجود شما [نشانه هایی است] آیا نمی بینید؟

و هم در نفوس خود شما مردم، آیا نمی‌نگرید؟

and also in yourselves. can you not see?

اور خود تمہاری نفسوں میں بھی پس کیا تم غور سے نہیں دیکھتے

وَفِي السَّمَاء رِزْقُكُمْ وَمَا تُوعَدُونَ

و رزق شما و آنچه به آن وعده داده می شوید، در آسمان است

و روزی شما با همه وعده‌ها که به شما می‌دهند در آسمان است.

in the sky is your provision and that which you are promised.

اور تمہاری روزی آسمان میں ہے اور جو تم سے وعدہ کیا جاتا ہے

فَوَرَبِّ السَّمَاء وَالْأَرْضِ إِنَّهُ لَحَقٌّ مِّثْلَ مَا أَنَّكُمْ تَنطِقُونَ

پس سوگند به پروردگار آسمان و زمین که آنچه را که وعده داده می شوید، حقّ و یقینی است، همان گونه که شما [وقت سخن گفتن یقین دارید] سخن می گویید.

پس به خدای آسمان و زمین قسم که این (وعده و رزق مقدّر) به مانند تکلّمی که با یکدیگر می‌کنید حقّ و حقیقت است.

so by the lord of heaven and earth, it is as true as your speech.

پس آسمان اور زمین کے مالک کی قسم ہے بے شک یہ (قرآن)برحق ہے جیسا تم باتیں کرتے ہو

هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ ضَيْفِ إِبْرَاهِيمَ الْمُكْرَمِينَ

آیا خبر مهمانان ارجمند و بزرگوار ابراهیم به تو رسیده است؟

آیا حکایت مهمانان گرامی ابراهیم (فرشتگان) به تو رسیده است؟

have you heard the story of abraham`s honored guests?

کیا آپ کو ابراھیم کے معزز مہمانوں کی بات پہنچی ہے

إِذْ دَخَلُوا عَلَيْهِ فَقَالُوا سَلَامًا قَالَ سَلَامٌ قَوْمٌ مُّنكَرُونَ

زمانی که بر او وارد شدند، پس سلام گفتند. گفت: سلام، [شما] مردمی ناشناسید!

هنگامی که بر او وارد شدند و سلام گفتند و او جواب سلام گفت و فرمود که شما مردمی ناشناس می‌باشید.

they entered to him and said: `peace. ` and he replied: `peace, you are people unknown to me. `

جب کہ وہ اس پر داخل ہوئے پھر انہوں نے سلام کیا ابراھیم نے سوال کا جواب دیا (خیال کیا) کچھ اجنبی سے لوگ ہیں

فَرَاغَ إِلَى أَهْلِهِ فَجَاء بِعِجْلٍ سَمِينٍ

پس به سوی خانواده اش بازگشت و گوساله ای فربه [و بریان شده] آورد.

آن‌گاه پنهانی نزد اهل بیت خود رفت و کباب گوساله فربهی نزد مهمانان باز آورد.

so he turned to his household and brought a fattened calf.

پس چپکے سے اپنے گھر والوں کے پاس گیا اور ایک موٹا بچھڑا (تلا ہوا) لایا

فَقَرَّبَهُ إِلَيْهِمْ قَالَ أَلَا تَأْكُلُونَ

پس آن را نزدیکشان برد [ولی دید نمی خورند]؛ گفت: مگر نمی خورید؟

غذا را نزد آنها گذارد (آنها توجهی به غذا نکردند) ابراهیم گفت: شما غذا تناول نمی‌کنید؟

he set it before them, saying: `will you not eat? `

پھر ان کے سامنے لا رکھا فرمایا کیا تم کھاتے نہیں

فَأَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيفَةً قَالُوا لَا تَخَفْ وَبَشَّرُوهُ بِغُلَامٍ عَلِيمٍ

و [در دلش] از آنان احساس ترسی کرد. گفتند: مترس. و او را به پسری دانا مژده دادند.

آن گاه (از اینکه بی‌اجازه بر او وارد شده و غذا هم نخوردند) سخت از آنها بیم و اندیشه کرد، آن فرشتگان گفتند: هیچ مترس، و او را به پسری دانا (یعنی اسحاق) بشارت دادند.

then he conceived a fear about them, and they said: `have no fear`, and gave him the glad tidings that he was to have a knowledgeable son.

پھر ان سے خوف محسوس کیا انہوں نے کہا تم ڈرو نہیں اور انہوں نے اسے ایک دانشمند لڑکے کی خوشخبری دی

فَأَقْبَلَتِ امْرَأَتُهُ فِي صَرَّةٍ فَصَكَّتْ وَجْهَهَا وَقَالَتْ عَجُوزٌ عَقِيمٌ

در این میان همسرش [که مژده را شنیده بود] با فریادی [از روی تعجب] در حالی که به چهره اش زد سر رسید و گفت: پیرزنی نازا [و فرزند؟!]

در آن حال زن ابراهیم (ساره) با فریاد شادمانی روی به آنها آورد و (از شوق) سیلی به صورت زد و گفت: (ای عجب) من زنی پیر و نازا هستم (چگونه پسری توانم زایید).

(sarah) his wife came with an exclamation and clasped her face, and said: `surely, i am a barren old woman! `

پھر ان کی بیوی شور مچاتی ہوئی آگے بڑھی اور اپنا ماتھا پیٹ کر کہنے لگی کیا بڑھیا بانجھ جنے گی

قَالُوا كَذَلِكَ قَالَ رَبُّكِ إِنَّهُ هُوَ الْحَكِيمُ الْعَلِيمُ

گفتند: پروردگارت چنین گفته است؛ یقیناً او حکیم و داناست.

فرشتگان گفتند: خدای تو چنین فرموده که او به مصالح خلق آگاه و (به حال بندگان) داناست.

`such, says your lord, ` they replied: `he is the wise, the knower. `

انہوں نے کہا تیرے رب نے یونہی فرمایا ہے بے شک وہ حکمت والا دانا ہے

قَالَ فَمَا خَطْبُكُمْ أَيُّهَا الْمُرْسَلُونَ

[ابراهیم] گفت: ای فرستادگان! دنبال چه کار مهمی هستید؟

ابراهیم گفت: ای رسولان حق، باز گویید که شما برای چه کار مأمورید؟

`messengers, ` said he (abraham), `what is your errand? `

فرمایا اے رسولو! تمہارا کیا مطلب ہے

قَالُوا إِنَّا أُرْسِلْنَا إِلَى قَوْمٍ مُّجْرِمِينَ

گفتند: ما را به سوی مردمی گنهکار فرستاده اند؛

گفتند: ما بر قوم بدکاری فرستاده شده‌ایم (یعنی قوم لوط).

they replied: `we are sent to a sinful nation,

انہوں نے کہا ہم ایک مجرم قوم کی طرف بھیجے گئے ہیں

لِنُرْسِلَ عَلَيْهِمْ حِجَارَةً مِّن طِينٍ

تا [بارانی] از گِل سنگ بر آنان بفرستیم؛

تا بر سر آنها از گل سنگباران کنیم.

so that we bring down stones of clay upon them

تاکہ ہم ان پر مٹی کے پتھر برسائیں

مُسَوَّمَةً عِندَ رَبِّكَ لِلْمُسْرِفِينَ

[سنگی که] نزد پروردگارت برای تجاوزکاران نشانه گذاری شده است؛

که آن سنگها نزد پروردگار تو معیّن و نشاندار برای ستمکاران است.

marked by your lord for the sinful. `

وہ آپ کے رب کی طرف حدسے بڑھنے والوں کے لیے مقرر ہو چکے ہیں

فَأَخْرَجْنَا مَن كَانَ فِيهَا مِنَ الْمُؤْمِنِينَ

پس هرکه را از مؤمنان در آن شهر بود [پیش از آمدن عذاب] بیرون بردیم؛

پس، از اهل ایمان هر که بود از آن دیار خارج کردیم.

so we brought the believers out of that they were in.

پھر ہم نے نکال لیا جو بھی وہا ں ایمان دار تھا

فَمَا وَجَدْنَا فِيهَا غَيْرَ بَيْتٍ مِّنَ الْمُسْلِمِينَ

در آنجا جز یک خانه از مسلمانان [که اهلش مطیع خدا بودند، نیافتیم.]

و در همه آن دیار جز یک خانه (لوط) دیگر مسلم خداپرست نیافتیم.

but we found in it only one household of those who had surrendered themselves,

پھر ہم نے وہاں سوائے مسلمانوں کے ایک گھر کے نہ پایا

وَتَرَكْنَا فِيهَا آيَةً لِّلَّذِينَ يَخَافُونَ الْعَذَابَ الْأَلِيمَ

در آنجا [پس از زیر و رو شدن شهر و هلاکت مردم] نشانه و عبرتی [از قدرت، غضب خود و محکومیت می رمان] برای کسانی که از عذاب دردناک می ترسند به جا گذاشتیم.

و در آن دیار (که ویران کردیم) برای آنان که از عذاب دردناک (قهر خدا) می‌ترسند آیت عبرتی واگذاردیم.

and left therein a sign for those who fear the painful punishment.

اورہم نے اس واقعہ میں ایسے لوگو ں کے لیے ایک عبرت رہنے دی جو دردناک عذاب سے ڈرتے ہیں

وَفِي مُوسَى إِذْ أَرْسَلْنَاهُ إِلَى فِرْعَوْنَ بِسُلْطَانٍ مُّبِينٍ

و [نیز] در [سرگذشت] موسی، چون او را با دلیلی روشن به سوی فرعون فرستادیم [عبرتی است.]

و نیز در (رسالت) موسی (آیت عبرت است) که با معجزه روشن به سوی فرعونیانش فرستادیم.

in moses, too, (there were signs). we sent him to pharaoh with clear authority,

اور موسیٰ کے قصہ میں بھی عبرت ہے جب کہ ہم نے فرعون کے پا س ایک کھلی دلیل دے کر بھیجا

فَتَوَلَّى بِرُكْنِهِ وَقَالَ سَاحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ

پس فرعون با سپاهیانش روی [از حق] گرداندند و گفت: [این مرد] یا جادوگر است یا دیوانه!

و فرعون به غرور ملک و قدرت (از طاعت حق) سرکشید و گفت که موسی ساحر یا دیوانه است.

but he turned his back with his assembly, saying: `he is (either) a sorcerer or a mad man! `

سو اس نے مع اپنے ارکانِ سلطنت کے سرتابی کی اور کہا یہ جادوگر یا دیوانہ ہے

فَأَخَذْنَاهُ وَجُنُودَهُ فَنَبَذْنَاهُمْ فِي الْيَمِّ وَهُوَ مُلِيمٌ

در نتیجه او و سپاهیانش را گرفتیم و به دریا افکندیم، در حالی که [به سبب لجبازی و دشمنی] مستحقّ سرزنش بود.

ما هم او را با همه سپاهش (به قهر) گرفتیم و به دریا انداختیم که در خور هر نکوهش و ملامت بود.

so we seized him and his hosts and cast them into the sea. indeed, he was blameworthy.

پھر ہم نے اسے اور اس کے لشکروں کو پکڑ لیا پھر ہم نے انہیں سمند رمیں پھینک دیا اور اس نے کام ہی ملامت کا کیا تھا

وَفِي عَادٍ إِذْ أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الرِّيحَ الْعَقِيمَ

و [نیز] در [سرگذشت قوم] عاد هنگامی که بر آنان باد هلاک کننده ای فرستادیم [عبرتی است.]

و نیز در قوم عاد که بر هلاکشان تندباد خزان فرستادیم (عبرت خلق است).

and in aad. we let loose on them a withering wind

اور قوم عاد میں بھی (عبرت ہے) جب ہم نے ان پر سخت آندھی بھیجی

مَا تَذَرُ مِن شَيْءٍ أَتَتْ عَلَيْهِ إِلَّا جَعَلَتْهُ كَالرَّمِيمِ

[آن باد] هیچ چیزی را که بر آن می وزید، رها نمی کرد مگر آنکه آن را به صورت استخوان پوسیده ای می ساخت.

که آن باد هلاک به چیزی نمی‌گذشت جز آنکه آن را مانند استخوان پوسیده می‌گردانید.

that left nothing it came upon, except that it was ashes.

جو کسی چیز کو نہ چھوڑتی جس پر سے وہ گزرتی مگر اسے بوسیدہ ہڈیوں کی طرح کر دیتی

وَفِي ثَمُودَ إِذْ قِيلَ لَهُمْ تَمَتَّعُوا حَتَّى حِينٍ

و [نیز] در قوم ثمود [عبرتی است] هنگامی که [پس از پی کردن ناقه] به آنان گفته شد: زمانی کوتاه [که بیش از سه روز نیست، از زندگی] برخوردار باشید [که عذاب خواهد رسید.]

و هم در قوم ثمود (بر خلق عبرتی است) که به آنان گفته شد: اینک گرم تعیّش و تمتّع (حیوانی) باشید تا هنگام معیّن (که وعده انتقام حق فرا می‌رسد).

and in thamood it was said to them: `take your enjoyment for awhile! `

اور قوم ثمود میں بھی (عبرت ہے) جب ہ ان سے کہا گیا ایک وقت معین تک کا فائدہ اٹھاؤ

فَعَتَوْا عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ وَهُمْ يَنظُرُونَ

ولی [آنان در آن سه روز هم که مهلت داشتند باز] از فرمان پروردگارشان سرپیچی کردند، پس صاعقه مرگبار آنان را فراگرفت در حالی که آنان با ترس و حیرت به آن می نگریستند.

آنها هم از فرمان خدای خود سرکشیدند پس آنها را صاعقه آتش درگرفت در حالی که (هلاک خویش را) به چشم مشاهده می‌کردند.

but in their pride they turn away from the commandment of their lord and the thunderbolt struck them whilst they were looking;

پھر انہوں نے اپنے رب کے حکم سے سرتابی کی تو ان کو بجلی نے آ پکڑا اوروہ دیکھ رہے تھے

فَمَا اسْتَطَاعُوا مِن قِيَامٍ وَمَا كَانُوا مُنتَصِرِينَ

پس [با آمدن عذاب و به سبب اینکه هیچ مهلتی نیافتند] نه قدرت برخاستن از جای خود را داشتند و نه دادخواهی کردند.

در حالی که نه هیچ توانایی برخاستن (و گریختن) داشتند و نه هیچ یار و مددکاری یافتند.

they could neither stand up straight, nor were they helped.

پھر نہ تو وہ اٹھ ہی سکے اور نہ وہ بدلہ ہی لے سکے

وَقَوْمَ نُوحٍ مِّن قَبْلُ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمًا فَاسِقِينَ

و قوم نوح را پیش از این [هلاک کردیم]؛ زیرا آنان همواره مردمی نافرمان بودند.

و پیش از این اقوام هم قوم نوح را هلاک کردیم که مردمی فاسق و نابکار بودند.

and before them the nation of noah, indeed they were a debauched nation.

اور قوم نوح کو اس سے پہلے (ہلاک کر دیا) بے شک وہ نافرمان لوگ تھے

وَالسَّمَاء بَنَيْنَاهَا بِأَيْدٍ وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ

و آسمان را به قدرت ونیرو بنا کردیم و ما [همواره] وسعت دهنده ایم.

و کاخ رفیع آسمان را ما به قدرت خود برافراشتیم و ماییم که مقتدریم.

we built the heaven with might, and we widely extended it.

اور ہم نے آسمان کو قدرت سے بنایا اور ہم وسیع قدرت رہنے والے ہیں

وَالْأَرْضَ فَرَشْنَاهَا فَنِعْمَ الْمَاهِدُونَ

و زمین را گستردیم و چه نیکو گستراننده ای هستیم.

و زمین را بگستردیم و چه نیکو مهدی بگستردیم.

and we cradled the earth. and we are the best of cradlers.

اورہم نے ہی زمین کو بچھایا پھر ہم کیا خوب بچھانے والے ہیں

وَمِن كُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنَا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ

واز هر چیزی جفت آفریدیم باشد که متذکّر [این حقایق که نشانه هایی بر قدرت، حکمت و ربوبیت خداست] شوید.

و از هر چیزی دو نوع (نر و ماده) بیافریدیم تا مگر متذکر (حکمت خدا) شوید.

we created two kinds of all things, so that you will remember.

اور ہم نے ہی ہر چیز کا جوڑا پیدا کیا تاکہ تم غور کرو

فَفِرُّوا إِلَى اللَّهِ إِنِّي لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌ مُّبِينٌ

پس به سوی خدا بگریزید [که] بی تردید من از سوی او بیم دهنده ای روشنگرم.

باری، به درگاه خدا گریزید، که من از جانب او با بیانی روشن شما را می‌ترسانم.

therefore, flee to allah. i am a clear warner to you from him.

پھر الله کی طرف دوڑو بے شک میں تمہارے لیے الله کی طرف سے کھلم کھلا ڈرانے والا ہوں

وَلَا تَجْعَلُوا مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ إِنِّي لَكُم مِّنْهُ نَذِيرٌ مُّبِينٌ

و با خدا معبودی دیگر قرار ندهید، یقیناً من از سوی او بیم دهنده ای آشکارم.

و هرگز با خدای یکتا خدایی دیگر نپرستید که من از جانب او با بیانی روشن شما را می‌ترسانم.

do not set up with allah another god. i am a clear warner to you from him.

اور اللہ کے ساتھ کوئی دوسرا معبود نہ ٹھراؤ بےشک میں تمہارے لئے اس کی طرف سے کھلم کھلا ڈرانے والا ہوں

كَذَلِكَ مَا أَتَى الَّذِينَ مِن قَبْلِهِم مِّن رَّسُولٍ إِلَّا قَالُوا سَاحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ

همچنین هیچ پیامبری بر کسانی که پیش از اینان بودند نیامد مگر اینکه گفتند: جادوگر یا دیوانه است!

همچنان (که تو را ای رسول تکذیب کردند) هیچ رسولی بر امم پیشین نیامد جز آنکه (او را تکذیب کرده و) گفتند: او ساحر یا دیوانه است.

similarly, no messenger came to those before them but they said: `sorcerer, or mad! `

اسی طرح ان سے پہلوں کے پا س بھی جب کوئی رسول آیا تو انہوں نے یہی کہا کہ یہ جادوگر یا دیوانہ ہے

أَتَوَاصَوْا بِهِ بَلْ هُمْ قَوْمٌ طَاغُونَ

آیا [این اقوام] یکدیگر را به این گونه داوری [ناحق درباره پیامبرشان] سفارش کرده بودند؟! [نه] بلکه همه آنان گروهی یاغی و سرکش بودند [و این یاوه گویی ها، محصول سرکشی و یاغی گری آنان بود.]

آیا بر این تکذیب، مردم اعصار به یکدیگر سفارش کرده‌اند؟ (یا نه؟) بلکه این مردم (همه بالذّات) گروهی سرکش و نافرمانند.

have they handed this down from one to another? no, rather, they are an insolent nation.

کیا ایک دوسرے سے یہی کہ مرے تھے نہیں بلکہ وہ خود ہی سرکش ہیں

فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَمَا أَنتَ بِمَلُومٍ

بنابراین از این سبک مغزان باطل گو، روی برگردان [که تو اتمام حجت کردی] و شایسته سرزنش نیستی؛

پس (تو هم ای رسول ما) از این مردم کافر روی بگردان که (اتمام حجّت کردی و) دیگر هیچ در خور نکوهش و ملامت نیستی.

so turn away from them, you shall not be blamed,

پس آپ ان کی پرواہ نہ کیجیئے آپ پر کوئی الزام نہیں

وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَى تَنفَعُ الْمُؤْمِنِينَ

و پند ده؛ زیرا پند به مؤمنان سود می دهد؛

و (امّت را) تذکّر و پند می‌ده که پند و تذکّر (اگر کافران را نفع ندهد) مؤمنان را سودمند افتد.

but remind, the reminder will benefit the believers.

اور نصیحت کرتے رہیئے بے شک ایمان والوں کو نصیحت نفع دیتی ہے

وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ

و جن و انس را جز برای اینکه مرا بپرستند نیافریدیم؛

و من جنّ و انس را نیافریدم مگر برای اینکه مرا (به یکتایی) پرستش کنند.

i have not created mankind and jinn except to worship me.

اور میں نے جن اور انسان کو بنایا ہے تو صرف اپنی بندگی کے لیے

مَا أُرِيدُ مِنْهُم مِّن رِّزْقٍ وَمَا أُرِيدُ أَن يُطْعِمُونِ

از آنان هیچ رزقی نمی خواهم، و نمی خواهم که مرا طعام دهند.

من از (خلق) آنها رزق و طعام (و هیچ گونه سودی) بر خود نخواستم.

i do not desire provision from them, nor do i desire that they should feed me.

میں ان سے کوئی روزی نہیں چاہتا ہوں اور نہ ہی چاہتا ہوں کہ وہ مجھے کھلائیں

إِنَّ اللَّهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ

بی تردید خدا خود روزی دهنده و صاحب قدرت استوار است.

همانا روزی بخشنده خلق تنها خداست که صاحب قوّت و قدرت ابدی است.

surely, allah is the provider, the possessor of power, the mighty.

بے شک الله ہی بڑا روزی دینے والا زبردست طاقت والا ہے

فَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا ذَنُوبًا مِّثْلَ ذَنُوبِ أَصْحَابِهِمْ فَلَا يَسْتَعْجِلُونِ

پس برای کسانی [از قوم تو] که ستم ورزیدند، سهمی از عذاب است مانند سهم هم مسلکانشان [از امت های پیشین] ، بنابراین شتاب در آمدن آن را نخواهند.

پس این ستمکاران را هم گناهی و کیفری مانند اصحاب و امثالشان (از امم پیشین) خواهد بود، باری آن را به عجله از من نخواهند (و به مهلتی که دادیم مغرور نشوند البتّه روز انتقامشان می‌رسد).

the evildoers shall have for their portion, a portion like their companions (who were destroyed before them). therefore, they should not ask us to hasten!

پس بے شک ان کے لیے جو ظالم ہیں حصہ ہے جیسا کہ ان کے ساتھیوں کا حصہ تھا تو وہ مجھ سے جلدی کا مطالبہ نہ کریں

فَوَيْلٌ لِّلَّذِينَ كَفَرُوا مِن يَوْمِهِمُ الَّذِي يُوعَدُونَ

پس وای بر کسانی که کافر شدند از آن روزشان که به آن وعده داده می شوند.

پس (آن گاه که زمان کیفر فرا رسید) وای بر آنان که کافر شدند از آن روز سختی که (رسولان) به آنها وعده می‌دهند (که در دنیا به قتل و اسارت و در عقبی به قهر و عقوبت محکومند).

woe then to the unbelievers for their day which they were promised!

پس ہلاکت ہے ان کے لیے جو کافر ہیں اس دن جس کا ان سے وعدہ کیا جاتا ہے