بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى

سوگند به شب هنگامی که فرو پوشد

قسم به شب تار هنگامی که (جهان را در پرده سیاه) بپوشاند.

by the night, when it envelops,

رات کی قسم ہے جب کہ وہ چھاجائے

وَالنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّى

و به روز هنگامی که آشکار شود

و قسم به روز هنگامی که روشن و فروزان گردد.

and by the day when it unveils.

اور دن کی جبکہ وہ روشن ہو

وَمَا خَلَقَ الذَّكَرَ وَالْأُنثَى

و به آنکه نر و ماده آفرید؛

و قسم به مخلوقات عالم که خدا همه را جفت نر و ماده بیافرید.

and by who created the male and female,

اوراس کی قسم کہ جس نے نر و مادہ کوبنایا

إِنَّ سَعْيَكُمْ لَشَتَّى

همانا تلاشتان گوناگون و پراکنده است؛

(قسم به این آیات الهی) که سعی و کوشش شما مردم بسیار مختلف است (برخی بر صلاح و برخی بر فساد می‌کوشید).

your striving is indeed to different ends!

بے شک تمہاری کوشش مختلف ہے

فَأَمَّا مَن أَعْطَى وَاتَّقَى

اما کسی که [ثروتش را در راه خدا] انفاق کرد و پرهیزکاری پیشه ساخت

اما هر کس عطا و احسان کرد و خدا ترس و پرهیزکار شد.

for him that gives and fears (allah)

پھر جس نے دیا اور پرہیز گاری کی

وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى

و وعده نیکوتر را [که وعده خدا نسبت به پاداش انفاق و پرهیزکاری است] باور کرد؛

و به نیکویی (یعنی به نعیم آخرت با هر خیر و سعادت که در قرآن بیان شده) تصدیق کرد.

and believes in the finest,

اورنیک بات کی تصدیق کی

فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى

پس به زودی او را برای راه آسانی [که انجام همه اعمال نیک به توفیق خداست] آماده می کنیم

ما هم البته کار او را (در دو عالم) سهل و آسان می‌گردانیم.

we shall surely ease him to the path of easing;

تو ہم اس کے لیے جنت کی راہیں آسان کر دیں گے

وَأَمَّا مَن بَخِلَ وَاسْتَغْنَى

و اما کسی که [از انفاق ثروت] بخل ورزید و خود را بی نیاز نشان داد

اما هر کس بخل ورزید و خود را (از لطف خدا) بی نیاز دانست.

but for him that is a miser, and sufficed,

اورلیکن جس نے بخل کیا اوربے پرواہ رہا

وَكَذَّبَ بِالْحُسْنَى

و وعده نیکوتر را تکذیب کرد،

و نیکویی را تکذیب کرد.

and he belied the finest

اور نیک بات کو جھٹلایا

فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى

پس او را برای راه سخت و دشواری [که سلب هرگونه توفیق از اوست] آماده می کنیم،

پس به زودی کار او را (در دو عالم) دشوار می‌کنیم.

we shall surely ease for him the path of hardship (the fire).

تو ہم اس کے لیے جہنم کی راہیں آسان کر دیں گے

وَمَا يُغْنِي عَنْهُ مَالُهُ إِذَا تَرَدَّى

و هنگامی که [به چاه هلاکت و گودال گور] سقوط کند ثروتش [چیزی از عذاب خدا] را از او دفع نمی کند.

و گاه عذاب و هلاکت داراییش وی را هیچ نجات نتواند داد.

when he falls (into hell), his wealth will not help him.

اوراس کا مال اس کے کچھ بھی کام نہ آئے گا جب کہ وہ گھڑے میں گرے گا

إِنَّ عَلَيْنَا لَلْهُدَى

بی تردید هدایت کردن بر عهده ماست.

و البته بر ماست که (خلق را) هدایت کنیم.

indeed, guidance is ours,

بے شک ہمارے ذمے راہ دکھانا ہے

وَإِنَّ لَنَا لَلْآخِرَةَ وَالْأُولَى

و به یقین دنیا و آخرت در سیطره مالکیّت ماست.

و ملک دنیا و آخرت از ماست (به هر که بخواهیم و صلاح دانیم می‌بخشیم).

and to us belong the last and the first.

اور بے شک ہمارے ہی ہاتھ میں آخرت بھی اور دنیا بھی ہے

فَأَنذَرْتُكُمْ نَارًا تَلَظَّى

پس شما را از آتشی که زبانه می کشد بیم می دهم.

من شما را از آتش شعله‌ور دوزخ ترسانیدم و آگاه ساختم.

i have now warned you of the blazing fire,

پس میں نے تمہیں بڑھکتی ہوئی آگ سے ڈرایا ہے

لَا يَصْلَاهَا إِلَّا الْأَشْقَى

[که] جز بدبخت ترین مردم در آن در نیایند.

که هیچ کس در آن آتش در نیفتد مگر شقی‌ترین خلق.

in which none shall be roasted except the most wretched sinner,

جس میں صرف وہی بد بخت داخل ہوگا

الَّذِي كَذَّبَ وَتَوَلَّى

همان که [دین را] تکذیب کرد و از آن روی گردانید.

همان کس که (آیات و رسل حق را) تکذیب کرد و روی از آن بگردانید.

who belied and turned away,

جس نے جھٹلایا اورمنہ موڑا

وَسَيُجَنَّبُهَا الْأَتْقَى

و به زودی پرهیزکارترین [مردم] را از آن دور می دارند.

و اهل تقوا را از آن آتش دور سازند.

and from which the cautious shall be distanced.

اوراس آگ سے وہ بڑا پرہیز گار دور رہے گا

الَّذِي يُؤْتِي مَالَهُ يَتَزَكَّى

همان که مال خود را انفاق می کند تا [مال] رشد و نمو کند.

آن کس که مال خود را (به فقیران اسلام) به وجه زکات بدهد.

he who gives his wealth to be purified,

جو اپنا مال دیتا ہے تاکہ وہ پاک ہو جائے

وَمَا لِأَحَدٍ عِندَهُ مِن نِّعْمَةٍ تُجْزَى

و هیچ کس را نزد خدا حق نعمتی نیست تا این مالی که انفاق کرده به عنوان پاداش آن نعمت به حساب او گذارد.

و حال آنکه هیچ کس بر وی حق نعمت ندارد تا به پاداش آن بدهد.

and confers no favor upon anyone for recompense

اور اس پر کسی کا کوئی احسان نہیں کہ جس کا بدلہ دیا جائے

إِلَّا ابْتِغَاء وَجْهِ رَبِّهِ الْأَعْلَى

بلکه [انفاق کننده با تقوا مال خود را در راه خدا انفاق می کند] تا خشنودی پروردگار والایش را به دست آورد.

(او احسان نکند) جز در طلب رضای خدای خود که برتر و بالاترین موجودات است.

seeking only the face of his lord, the most high,

وہ تو صرف اپنے سب سے برتر رب کی رضا مندی کے لیے دیتا ہے

وَلَسَوْفَ يَرْضَى

و [بی تردید] به زودی [در قیامت با دریافت لطف، رحمت حق و پاداش بی پایان او] خشنود خواهد شد.

و البته (در بهشت آخرت به آن نعمتهای ابدی) خشنود خواهد گردید.

surely, he shall be satisfied.

اوروہ عنقریب خوش ہو جائے گا