وَأَنَّهُ خَلَقَ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْأُنثَى

واوست که دو زوج نر وماده آفرید،

و اوست که خلق را (برای انس با هم) جفت نر و ماده آفریده است.

and that it is he who created pairs, the male and the female,

اور یہ کہ اسی نے جوڑا نر اور مادہ کا پیدا کیا ہے

مِن نُّطْفَةٍ إِذَا تُمْنَى

از نطفه هنگامی که در رحم ریخته شود.

از نطفه‌ای آفریده که (از مردان به رحم زنان) می‌ریزد.

from an ejaculated drop (of sperm),

ایک بوند سے جب کہ وہ ٹپکائی جائے

وَأَنَّ عَلَيْهِ النَّشْأَةَ الْأُخْرَى

و پدید آوردن جهان دیگر بر عهده اوست،

و هم بر اوست که ایجاد نشأه آخرت کند.

and that upon him is the second creation

اور یہ کہ دوسری بارزندہ کر کے اٹھانا اسی کے ذمہ ہے

وَأَنَّهُ هُوَ أَغْنَى وَأَقْنَى

و اوست که شما را توانگر کرد و سرمایه قابل ذخیره بخشید،

و هم اوست که (بندگان را) بی‌نیاز کند و سرمایه (هر سعادت) بخشد.

and that it is he who gives riches and causes to hoard,

اور یہ کہ وہی غنی اور سرمایہ دار کرتا ہے

وَأَنَّهُ هُوَ رَبُّ الشِّعْرَى

و او پروردگار [ستاره] شِعری است،

و هم اوست آفریننده ستاره شعری (پس آفریننده را پرستید نه ستاره را).

and that he is the lord of (the star) sirius,

اور یہ کہ وہی شعریٰ کا رب ہے

وَأَنَّهُ أَهْلَكَ عَادًا الْأُولَى

و اوست که قوم عاد نخستین را هلاک کرد،

و هم اوست که نخستین قوم عاد را هلاک ساخت.

that it was he that destroyed ancient aad

اور یہ کہ اسی نے عاد اولیٰ کو ہلاک کیا تھا

وَثَمُودَ فَمَا أَبْقَى

و [نیز] قوم ثمود را به طوری که [کسی از آنان را] باقی نگذاشت

و قوم ثمود را، و هیچ باقی نگذاشت.

and thamood, sparing no one,

اور ثمود کو پس اسے باقی نہ چھوڑا

وَقَوْمَ نُوحٍ مِّن قَبْلُ إِنَّهُمْ كَانُوا هُمْ أَظْلَمَ وَأَطْغَى

وقوم نوح را پیش تر [هلاک کرد]؛ زیرا آنان ستمکارتر و سرکش تر بودند

و پیش از اینان قوم نوح را که ظالم و سرکش‌تر بودند هلاک گردانید.

and before them the nation of noah, they exceeded in evil and were insolent.

اور اس سے پہلے نوح کی قوم کو بے شک وہ زیادہ ظالم اور زيادہ سرکش تھے

وَالْمُؤْتَفِكَةَ أَهْوَى

و شهرها [ی قوم لوط] را زیر و رو کرد و به زمین کوبید.

و شهرهای قوم لوط را واژگون ساخت.

he plunged the villages

اور الٹی بستی کو اس نے دے ٹپکا

فَغَشَّاهَا مَا غَشَّى

پس [عذاب خدا] آنان را احاطه کرد آن مقدار که احاطه کرد.

تا آنکه بر آنها عذابی بسیار سخت احاطه کرد.

so that there came upon them that which came.

پس اس پر وہ (تباہی) چھا گئی جوچھا گئی

فَبِأَيِّ آلَاء رَبِّكَ تَتَمَارَى

پس [ای انسان!] در کدام یک از نعمت های پروردگارت تردید می کنی [که آیا از سوی خدا هست یا نیست؟!]

پس (ای بشر) به کدام یک از نعمتهای پروردگارت جدل و انکار می‌کنی؟

so which then of your lord`s favors do you dispute?

پس اپنے رب کی کون کون سی نعمت میں تو شک کرے گا

هَذَا نَذِيرٌ مِّنَ النُّذُرِ الْأُولَى

این پیامبر [نیز] بیم دهنده ای از [زمره] بیم دهندگان پیشین است.

این رسول هم مانند رسولان پیشین ترساننده خلق (از قهر خدا) است.

this is a warner from the warners of ancient times.

یہ بھی ایک ڈرانے والا ہے پہلے ڈرانے والوں میں سے

أَزِفَتْ الْآزِفَةُ

قیامت نزدیک شد.

روز قیامت بسیار نزدیک شده است.

the imminent is near at hand;

آنے والی قریب آ پہنچی

لَيْسَ لَهَا مِن دُونِ اللَّهِ كَاشِفَةٌ

کسی جز خدا برطرف کننده [سختی ها و هول و هراسش] نیست.

هیچ کس غیر خدا آن روز را آشکار نتواند ساخت.

none except allah can disclose it.

سوائے الله کے اسے کوئی ہٹانے والا نہیں

أَفَمِنْ هَذَا الْحَدِيثِ تَعْجَبُونَ

آیا از این سخن تعجب می کنید؟

آیا از این سخن تعجب می‌کنید،

do you marvel then at this discourse (the koran)?

پس کیا اس بات سے تم تعجب کرتے ہو

وَتَضْحَكُونَ وَلَا تَبْكُونَ

و [با چنین وضعی که دارید هنوز] می خندید و نمی گریید؟!

و (به فسوس و مسخره بر آن) می‌خندید و (به روزگار سخت خود) نمی‌گریید،

or do you laugh, and do you not weep

اور ہنستے ہو اور روتے نہیں

وَأَنتُمْ سَامِدُونَ

و همواره سرکشی می کنید و غافلانه به خوشی و خوشگذرانی مشغول هستید؟!

و شما سخت غافلید (از این خواب غفلت برخیزید و).

while you are thoughtless?

اور تم کھیل رہے ہو

فَاسْجُدُوا لِلَّهِ وَاعْبُدُوا

پس [با این وصف که قیامتی سنگین در پی دارید، بیایید] خدا را سجده کنید و بپرستید.

بعد از این به سجده و عبادت خدا پردازید.

rather, prostrate to allah and worship him.

پس الله کے آگے سجدہ کرو اور اس کی عبادت کرو

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ

به نام خدا که رحمتش بی اندازه است و مهربانی اش همیشگی.

به نام خداوند بخشنده مهربان

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful

شروع الله کا نام لے کر جو بڑا مہربان نہایت رحم والا ہے.

اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَانشَقَّ الْقَمَرُ

قیامت بسیار نزدیک شد، و ماه از هم شکافت.

آن ساعت (قیامت یا قیام رسول حق) نزدیک آمد و ماه آسمان شکافته شد (این آیه راجع به شقّ القمر است که کفّار از رسول اکرم درخواست کردند).

the hour is drawing near, and the moon is split (in two).

قیامت قریب آ گئی اور چاند پھٹ گیا

وَإِن يَرَوْا آيَةً يُعْرِضُوا وَيَقُولُوا سِحْرٌ مُّسْتَمِرٌّ

و اگر معجزه ای را ببینند، روی بگردانند و گویند: [این] جادویی همیشگی است!

و اگر کافران، بزرگ آیت و معجزی (چون شکافتن ماه) هم ببینند باز اعراض کرده و گویند که این سحری نیرومند و کامل است.

yet if they see a sign (the unbelievers) turn their backs and say: `this is but a continuation of sorcery! `

اور اگر وہ کوئی معجزہ دیکھ لیں تو اس سے منہ موڑ لیں اور کہیں یہ تو ہمیشہ سے چلا آتا جادو ہے

وَكَذَّبُوا وَاتَّبَعُوا أَهْوَاءهُمْ وَكُلُّ أَمْرٍ مُّسْتَقِرٌّ

و [قرآن، رسالت پیامبر و معجزه را] انکار کردند و هواهای نفسانی خود را پیروی نمودند، در حالی که هر کاری [چه خیر و چه شر، چه حق و چه باطل در قرارگاه ویژه خود] قرار می گیرد [و اینان به زودی خواهند دانست که قرآن و پیامبر بر حق است یا معبودانشان؟]

و آنها (رسول حق را) تکذیب کرده و پیرو هوای نفس باطل خود شدند و هر (حق و باطل) امری را عاقبت (در بهشت یا دوزخ) مقرّی خواهد بود.

they have belied, and follow their own fancies. but, every issue will be settled!

اور انہوں نے جھٹلایا اور اپنی خواہشوں کی پیروی کی اور ہر بات کے لیے ایک وقت مقرر ہے

وَلَقَدْ جَاءهُم مِّنَ الْأَنبَاء مَا فِيهِ مُزْدَجَرٌ

بی تردید آنچه از خبرها [ی گذشتگان] که [در آن] مایه بازداشتن [از کفر و شرک و گناهان] است برای آنان آمده است.

و اخباری که مایه عبرت و انزجار از معصیت است کاملا به مردم رسید.

tidings containing a deterrent have come to them

اور ان کے پاس وہ خبریں آ چکی ہیں جن میں کافی تنبیہ ہے

حِكْمَةٌ بَالِغَةٌ فَمَا تُغْنِ النُّذُرُ

[این خبرها] پندی رساست، ولی هشدارها [به این ستمکاران لجوج] سودی نمی بخشد.

(قرآن) حکمت بالغه خداست و (اگر از آن پند نگیرید) دیگر از این پس هیچ اندرز و پند (شما را) سودی نخواهد بخشید.

which are full of wisdom; but the warnings do not help.

اورپوری دانائی بھی ہے پر ان کو ڈرانے والوں سے فائدہ نہیں پہنچا

فَتَوَلَّ عَنْهُمْ يَوْمَ يَدْعُ الدَّاعِ إِلَى شَيْءٍ نُّكُرٍ

بنابراین از آنان روی بگردان [و] روزی را [یاد کن] که آن دعوت کننده [یعنی اسرافیل] آنان را به امری بس دشوار و هولناک دعوت می کند.

پس روی از کافران بگردان (تا) روزی که ندا کننده‌ای (چون اسرافیل، خلق را) به عالمی حیرت آور و قیامتی هول‌انگیز دعوت کند.

therefore, turn away from them. on the day when the caller summons them to a terrible thing,

پس ان سے منہ موڑ لے جس دن پکارنے والا ایک نا پسند چیز کے لیے پکارے گا