كسى كه نيكوكاریاش زياد باشد ستايش شود.

من كثر برّه حمد.

ميوه برادرى نگه داشتن غيب (يعنى در پنهانى نيز مانند حضور شئون برادرى را حفظ كند) و هديه كردن عيب به يكديگر است.

ثمرة الأخوّة حفظ الغيب و إهداء العيب.

در فريب آرزوها و گذشتن اجلها سر رسيدن آنها است.

فى غرور الامال انقضاء الآجال.

كسى كه نيكوكارى كند نامش پراكنده شود.

من بذل برّه انتشر ذكره.

در گذشته برادرى خدايى (و دينى) داشتم كه آنچه او را در نظرم بزرگ جلوه میداد كوچكى دنيا در نظر او بود. از تحت حكومت شكمش خارج بود (و شكم بر او تسلطى نداشت) و از اين رو آنچه را نمی يافت ميل نمیكرد، و هر زمان هم كه میيافت زياده روى نمیكرد. بيشتر اوقات ساكت و خموش بود، و چون لب به سخن میگشود بر گويندگان ديگر چيره بود و عطش پرسش كنندگان را فرو مینشاند. ناتوان و مستضعف (ناتوان شمرده) بود و هر گاه كارى جدّى پيش میآمد همچون شير بيشه میخروشيد و چون مار بيابانى به جنبش در میآمد. (در اختلاف و دعوا) تا نزد قاضى نمیرفت دليل و حجّتى اقامه نمیكرد. و كسى را در مورد كارى كه انجام داده بود و عذرى براى آن نمیيافت پيش از شنيدن عذرش سرزنش نمیكرد. از هيچ دردى جز هنگام بهبود شكايت نمیكرد. آنچه را میگفت خود نيز عمل میكرد، و چيزى را كه عمل نمیكرد نمیگفت. و هر گاه بر سخن مغلوب میشد بر خموشى مغلوب نمیشد. بر شنيدن حريص‏تر بود تا گفتن. و هر گاه دو كار برايش پيش میآمد میانديشيد كه كدام به هوا و هوس نزديك‏تر است با آن مخالفت میكرد. بر شما باد به داشتن اين اخلاق نيكو، و در داشتن آنها بر يكديگر سبقت گيريد. و اگر قدرت عمل به همه آنها را نداريد انجام اندكى از آنها بهتر از ترك بسيار است.

كان لى فيما مضى اخ في اللَّه و كان يعظّمه في عينى صغر الدّنيا في عينه. و كان خارجا عن سلطان بطنه، فلا يشتهى ما لا يجد، و لا يكثر اذا وجد. و كان اكثر دهره صامتا فان قال بذّ القائلين و نقع غليل السّائلين. و كان ضعيفا مستضعفا فان جاء الجدّ فهو ليث عاد و صلّ واد. لا يدلى بحجّة حتّى يأتي قاضيا. و كان لا يلوم احدا على ما لا يجد العذر في مثله حتّى يسمع اعتذاره. و كان لا يشكو وجعا الّا عند برئه. و كان يفعل ما يقول، و لا يقول ما لا يفعل. و كان اذا غلب على الكلام لم يغلب على السّكوت. و كان على ان يسمع احرص منه على ان يتكلّم. و كان اذا بدهه امران نظر ايّهما اقرب الى الهوى فخالفه. فعليكم بهذه الخلائق فالزموها و تنافسوا فيها. فان لم تستطيعوا فاعلموا انّ اخذ القليل خير من ترك الكثير.

در فريب آرزو، مهلتها سر آيد و اجل نزديك شود.

غرور الامل ينفذ المهل و يدنى الاجل.

كسى كه نيكیاش نزديك باشد آوازه‏اش دور باشد (و به جاهاى دور برسد).

من قرب برّه بعد صيته.

چه زشت است بريدن پس از پيوند، و جفاكارى پس از برادرى، و دشمنى پس از صفا و صميميت، و برطرف كردن انس و الفت پس از پايدار كردن آن. باب الادب

ما اقبح القطيعة بعد الصّلة، و الجفاء بعد الإخاء، و العداوة بعد الصّفاء، و زوال الألفة بعد استحكامها.

شخص نادان را آرزوى دروغش فريفته و در نتيجه عمل نيكو از دست او رفته است.

غرّ جهولا كاذب امله ففاته حسن عمله.

باران رحمت حق به وسيله كار نيك ريزان شود.

مع البرّ تدرّ الرّحمة.

ادب برترين حسب انسان است.

الادب افضل حسب.

فريب آرزو عمل را تباه كند.

غرور الامل يفسد العمل.

جانهاى نيكوكاران از جانهاى بدكاران متنفّر است

نفوس الابرار نافرة من نفوس الاشرار.

ادبها جامه‏هايى تازه و نو است.

الآداب حلل مجدّدة.

در شگفتم از كسى كه اجل خود را در اختيار ندارد چگونه آرزويش را دراز گرداند.

عجبت لمن لا يملك اجله كيف يطيل امله.